skip to content
Rhodes Blogs » Hidden trails | |||
|
Τα επιλεγμένα blogs της Ρόδου με μια ματιά |
|||
40769 άρθρα από 61 πηγές
Aa - Zz
(30384)
Αα - Ωω
(10385)
Η 7η Μαρτίου , αποτελεί ορόσημο όχι μόνο στην ιστορία της Δωδεκανήσου, αλλά και όλης της Ελλάδος, εφόσον είναι η τελευταία εκκρεμότητα για την σύσταση του Ελληνικού κράτους, όπως αυτό υφίσταται σήμερα.
Σκλαβωμένος για πολλά χρόνια ο λαός της Ρόδου και της Δωδεκανήσου, υποτάχθηκε σε βάρβαρους εχθρούς, σε σύμμαχους που παρουσιάστηκαν ως φίλοι, μη δίνοντας όμως την ελευθερία πίσω στους νησιώτες. Υπέστησαν βασανισμούς, φτώχεια και πενία, για δεκαετίες έζησαν την παρακμή του τόπου τους.. Έβλεπαν τα όμορφα νησιά τους να μαραζώνουν, να καταστρέφονται και να λεηλατούνται… Όμως ποτέ δεν πτοήθηκαν, ποτέ δεν παρέδωσαν τις ζωές τους στους εχθρούς, πάντοτε μάχονταν υπέρ πίστεως και πατρίδος!
Από τον δοξασμένο τόπο της Ρόδου και της Δωδεκανήσου, πέρασαν Τούρκοι, Ιταλοί και Γερμανοί, απέναντι στους οποίου οι Έλληνες πολίτες, υπερασπιζόμενοι την εθνική και θρησκευτική τους ταυτότητα, πολέμησαν αέναα για την ελευθερία τους…
Η Μητέρα Ελλάδα με το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ζει την ελευθερία της, όμως ένας σημαντικός σταθμός για την νίκης της, τα νησιά της Δωδεκανήσου, 14 στο σύνολο, βρίσκονται ακόμα υπό τον Ιταλικό ζυγό… Οι νησιώτες βίωσαν τα βάναυσα χρόνια της Τουρκοκρατίας, την υποταγή στα χρόνια της Ιταλοκρατίας, τη Γερμανική και Αγγλική κατοχή και ακόμα και τώρα δεν είδαν την ελπίδα να γίνεται πραγματικότητα. Η σημασία των νησιών αυτών ήταν τόσο μεγάλη για τους ξένους κατακτητές, που πάλευαν μέχρι τέλους ώστε να μην γίνουν και πάλι ελληνικά.
Παρόλα αυτά, το ελληνικό φρόνημα που δεν έπαψε ποτέ να υψώνεται στα Δωδεκάνησα, θα δικαιωθεί! Στις 10 Φεβρουαρίου 1947, η Ιταλία συμφώνησε να υπογράψει συνθήκη στο Παρίσι με την οποία τα Δωδεκάνησα παραχωρούνται στην Ελλάδα! Ο λαός της Δωδεκανήσου μπορεί πλέον να φωνάξει «Χαίρε Ελευθερία»!!! Από την ημερομηνία υπογραφής της Συνθήκης με την Ιταλία, αρχίζει η μεταβατική περίοδος για την αλλαγή της πολιτικής και στρατιωτικής διοίκησης με αυτήν να οδεύει προς το τελειωτικό στάδιο με νόμο της Βουλής των Ελλήνων: Με τον υπ’ αριθμ. 518 νόμο της Δ΄ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων ορίζεται:
“Αι νήσοι της Δωδεκανήσου Ρόδος, Κάλυμνος, Κάρπαθος, Αστυπάλαια, Νίσυρος, Πάτμος, Χάλκη, Κάσος, Σύμη, Κως, Λέρος, Τήλος και Καστελλόριζον, ως και αι παρακείμεναι νησίδες, προσαρτώνται εις το Ελληνικόν Κράτος από της 28ης Οκτωβρίου 1947″.
Το τέλος της μεταβατικής περιόδου για τα νησιά της Δωδεκανήσου έρχεται με τον ορισμό της 7ης Μαρτίου 1948, ως πανηγυρική ημέρα απελευθέρωσης των νησιών! Την ημέρα αυτή καταφθάνουν στη γιορτινή και σημαιοστολισμένη Ελληνικά Ρόδο, ο Βασιλιάς των Ελλήνων Παύλος με τη Βασίλισσα Φρειδερίκη. Μετά την συγκινητική ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου της Ελλάδος, ο Υπουργός Εσωτερικών, διαβάζει το βασιλικό διάταγμα: Παύλος Α! Βασιλεύς των Ελλήνων Περί προσαρτήσεως της Δωδεκανήσου εις την Ελλάδα
Άρθρον 1ον
Αι νήσοι της Δωδεκανήσου, Ρόδος, Κάλυμνος, Κάρπαθος, Αστυπάλαια, Νίσυρος, Πάτμος, Χάλκη, Κάσος, Τήλος, Σύμη, Κως, Λέρος και Καστελλόριζο, ως και αι παρακείμεναι νησίδες, είναι προσηρτημέναι εις το ελληνικόν κράτος από της 28ης Οκτωβρίου 1947.
Ο παρών νόμος, ψηφισθείς υπό της Δ! Αναθεωρητικής Βουλής και παρ’ ημών σήμερα κυρωθείς, δημοσιευθήτω δια της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως και εκτελεσθήτω ως νόμος του κράτους.
Εν Αθήναις τη 3η Ιανουαρίου 1948 Παύλος Α!
Η ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου στη μητέρα Ελλάδα είναι πλέον πραγματικότητα! Μετά από αμέτρητες δεκαετίες οι νησιώτες μαχητές είναι ελεύθεροι και μπορούν γεμάτοι δέος και ενθουσιασμό να βροντοφωνάξουν τα εθνικά και θρησκευτικά τους πιστεύω!
Παράρτημα – Πρόγραμμα Εορτασμού 7ης Μαρτίου 1948 (Δωδεκανησιακή Επιθεώρηση, Τεύχος Β’)
Από το Σάββατον (6 Μαρτίου), σύσσωμος ο δωδεκανησιακός λαός, με ανυπομονησίαν περιμένει να πανηγυρίση την μεγάλην ημέραν, την οποίαν ωνειρεύθησαν, και δια την οποίαν ηγωνίσθησαν και εθυσιάσθησαν τόσαι γενεαί αφανών και γνωστών μαρτύρων.
Ας είναι αιωνία η μνήμη των και ας αισθανθούν τώρα ανάλαφρον πλέον το χώμα του τάφου των. Απ’ όλα τα χωριά της Ρόδου λαός αρίφνητος έχει κατακλύσει την πρωτεύουσαν της Δωδεκανήσου. Σύμπαν τον ελληνικόν έθνος από βορρά έως νότου και από των Ακροκεραυνείων ως την Κύπρον, πέραν από χώρες, πελάγη, βουνά και ωκεανούς, σιωπηλόν και υπερήφανον, πλημμυρισμένον ψυχικής αγαλλιάσεως, αναμένει να υποδεχθή την Δωδεκάνησον, κομμάτι αδιαίρετον της ελληνικής πατρίδος, σάρκα εκ της σαρκός του και οστούν εκ των οστών του. Από την πρωτεύουσαν έχουν ήδη εκκινήσει διά την Ρόδον οι αντιπρόσωποι του Κράτους και του λαού.
Τέλος κατά την προτεραίαν της Μεγάλης Ημέρας, αναχωρούν προς την Δωδεκάνησον και η Α.Μ. ο Βασιλεύς μετά της Α.Μ. της Βασιλίσσης, της ακολουθίας των και του αρχηγού του στόλου πλοιάρχου Κώνστα. Επεβιβάσθησαν εις το αντιτορπιλλικόν “Θεμιστοκλής” που τώρα πλέει προς τα Δωδεκανησιακά ακρογιάλια συνοδευόμενον τιμητικώς από το αγγλικόν αντιτορπιλλικόν “Σέβιοτ” του οποίου επιβαίνει ο Άγγλος ναύαρχος Τζέϊμσον και από το αμερικανικόν αντιτορπιλλικόν με τον ναύαρχον Σνάκεμπεργκ.
Κυριακή 7 Μαρτίου
Από την αυγήν χιλιάδες κόσμου, αντιπροσωπείαι από τα νησιά της Δωδεκανήσου, που παρ΄ όλην την κακοκαιρίαν κατέφθασαν εγκαίρως και διάφοροι αντιπρόσωποι από τας Αθήνας, είχαν όλοι πάρει από πολύ πρωί θέσιν εις τας πυκνάς μάζας κατά μήκος της οδού Ελευθερίας, εις τα παράθυρα και τας στέγας των γύρω κτιρίων, σ’ ένα φαντασμαγορικόν θέαμα με τας ποικιλοχρώμους ενδυμασίας, και το πλήθος των ελληνικών σημαιών που εκρατούσαν τα παιδιά.
Περίμεναν όλοι να έλθη ο Βασιλεύς, να τον υποδεχθούν και να εορτάσουν όλοι μαζί την ιστορικήν αυτήν ημέραν, το όνειρον τόσων γενεών των προγόνων μας Δωεκανησίων στους έξ αιώνας της σκοτεινής νύκτας.
Με την ανατολήν του ηλίου, κατέπλευσαν εις τον λιμένα της Ρόδου, προπορευόμενα τιμητικώς, το αγγλικόν αντιτορπιλλικόν “Σέβιοτ” και το αμερικανικόν “Χάνσον”. Εις τας 8 το πρωί, ήρχισε να σχηματίζεται η επίσημος παράταξις. Μέσα εις αυτήν είχον εξέχουσαν θέσιν δώδεκα ευσταλείς νεάνιδες, φέρουσαι τας γραφικάς τοπικάς ενδυμασίας των και μίαν ταινίαν με το όνομα εκάστης των νήσων και κρατούσαι κάνιστρα γεμάτα από ανθοπέταλα της νήσου των Ρόδων, διά να ράνουν με αυτά τους Βασιλείς.
Μετά την 8ην πρωινήν κατέφθασεν εις την προβλήτα διά να υποδεχθή τους Βασιλείς και τους άλλους επισήμους ο Δήμαρχος της Ρόδου μεθ΄ ολοκλήρου του Δημοτικού Συμβουλίου, φέρων επάνω εις βελούδινο μαξιλάρι την ασημένιαν κλείδα της πόλεως, εις το άνω μέρος της οποίας είναι σκαλισμένη τριήρης χρυσή με τόξα του Φοίβου Απόλλωνος, εις το κάτω η νήσος Ρόδος και η σφραγίς της πολιτείας της Ρόδου και εις τας πλευράς της επιγραφαί με τα ονόματα όλων των νήσων και την αφιέρωσιν “Σεπτώ Άνακτι Παύλω- Δήμος Ροδίων, 7 Μαρτίου 1948″
Προσέρχονται και καταλαμβάνουν την θέσιν των, η Κεντρική Δωδεκανησιακή Επιτροπή, με επικεφαλής τους αγωνιστάς διά την ελευθερίαν της Δωδεκανήσου, τον ιατρόν Σκεύον Ζερβόν, τον καθηγητήν Μιχαήλ Βολωνάκην κ.α. αντιπροσωπείαι των παλαιών πολεμιστών της Ελλάδος, αντιπροσωπείαι των 44 κοινοτήτων της Ρόδου και των άλλων Νήσων, των αξιωματικών όλων των όπλων, των αναπήρων και άλλαι.
Η απόβασις των Βασιλέων
Ολίγον προ της ενάτης καταπλέει το φέρον τον Βασιλέα αντιτορπιλλικόν “Θεμιστοκλής” και τα άλλα Ελληνικά πολεμικά. Εις τας 9,15΄ ο διοικητής ναύαρχος Ιωαννίδης, διεπεραιώθη επί του “Θεμιστοκλέους” διά να χαιρετήση τους Βασιλείς.
Εις τας 9,35΄π.μ. ακριβώς υπό τους ήχους των χαιρετιστηρίων κανονιοβολισμών, τας κωδωνοκρουσίας όλων των εκκλησιών της Ρόδου, τους συριγμούς των σειρήνων όλων των πλοίων, πλευρίζει εις την προβλήτα η βενζινάκατος που φέρνει τον Βασιλέα. Τα πλήθη μόλις ο Βασιλεύς πατεί εις την ξηράν, ζητωκραυγάζουν, χειροκρατούν, μέσα σε παραλήρημα ενθουσιασμού.
Μετά τον Βασιλέα αποβιβάζονται η Βασίλισσα, ο Διάδοχος και οι λοιποί πρίγκιπες. Εις την προβλήτα τους υποδέχεται ο Στρατ. Διοικητής ναύαρχος Ιωαννίδης και τα μέλη της Κυβερνήσεως. Ο Βασιλεύς σταματά εμπρός εις την αψίδα όπου ο αναμένων εκεί δήμαρχος της Ρόδου Γαβριήλ Χαρίτος εγχειρίζει εις τον Βασιλέα της Ελλάδος συμβολικώς την κλείδα της πόλεως και προσφωνεί τους Βασιλείς εκφράζων την αγαλλίασιν της πόλεως και όλης της Δωδεκανήσου διά το ευτυχές γεγονός της σημερινής ημέρας.
Η προσφώνησις του Δημάρχου της Ρόδου κατέληξε με τα ακόλουθα:
“Το προαιώνιον όνειρον των Δωδεκανησίων πραγματοποιείται σήμερον και ολοκληρούται το εθνικόν έργον των. Με την συντελουμένην σήμερον ενσωμάτωσιν της πολυπαθούς Δωδεκανήσου εις την Μητέρα Ελλάδα τερματίζεται μία οδυνηρά περίοδος της ελληνικής ιστορίας και αρχίζει μία περίοδος νέα και πλήρης ελπίδων. Οι Δωδεκανήσιοι έχουν πλέον πλήρη επίγνωσιν της αποστολής των και γνωρίζουν ότι διά της ενώσεως θα συμβάλουν απ’ ευθείας εις την ευημερίαν, την πρόοδον και την ακμήν της Ελλάδος. Η δε συμβολή των αυτή θα είναι πιο πολυτιμοτάτη διά την εθνικήν πνευματικήν ανάπτυξιν και το μεγαλείον του Έθνους μας.
Μεγαλειότατοι!
Υπό το κράτος της πλέον ισχυράς συγκινήσεως διά την εξαιρετικήν εύνοιαν την οποίαν η τύχη επεφύλασσεν εις εμέ, παραδίδω εις Υμάς, τους ανταξίους συνεχιστάς της αίγλης των Βασιλέων του Βυζαντίου και του αειμνήστου αδελφού σας Γεωργίου του Β΄ του οποίου το πνεύμα θα σας είναι πιστός συμπαραστάτης, τας κλείδας της πόλεως της Ρόδου και των άλλων Δωδεκανήσων, με την διάπυρον ευχήν όπως συνεχίσετε την ένδοξον πορείαν Σας.”
Ακολούθως η βασιλική πομπή εν μέσω του απεριγράπτου ενθουσιασμού του πλήθους προχωρεί διά της οδού Ελευθερίας προς την πλατείαν του Διοικητηρίου. Εκεί αφού οι Βασιλείς και οι πρίγκιπες ανέρχονται επί ειδικού βάθρου, και αι σάλπιγγες σημαίνουν “προσοχή” ανακρούεται ο Εθνικός Ύμνος, και αμέσως κατόπιν από τον εξώστην του Διοικητηρίου ο Υπουργός των Εσωτερικών Π. Μαυρομιχάλης αναγινώσκει το κατωτέρω Βασιλικόν Διάταγμα:
Περί Προσαρτήσεως της Δωδεκανήσου εις την Ελλάδα
Παύλος Α! ΄
Βασιλεύς των Ελλήνων
Απεφασίσαμεν και διατάσοσμεν:
Άρθρον 1ον – Αι νήσοι της Δωδεκανήσου Ρόδος, Κάλυμνος, Κάρπαθος, Αστυπάλαια, Νίσυρος, Πάτμος, Χάλκη, Κάσος, Σύμη, Κως, Λέρος και Καστελλόριζον ως και αι παρακείμεναι νησίδες, είναι προσαρτημέναι εις το Ελληνικόν Κράτος από της 28ης Οκτωβρίου 1947.
Ο παρών Νόμος, ψηφισθείς υπό της Δ΄ Αναθεωρητικής Βουλής και παρ’ Ημών σήμερον κυρωθείς, δημοσιευθήτω διά της “Εφημερίδος της Κυβερνήσεως” και εκτελεσθήτω ως νόμος του Κράτους.
Εν Αθήναις τη 3η Ιανουαρίου 1948
Παύλος Α!
Μετά την ανάγνωσιν του Βασιλικού Διατάγματος ο Βασιλεύς συγκεκινημένος αλλά με σταθεράν φωνήν διαβάζει το κάτωθι διάγγελμά του προς τον λαόν της Δωδεκανήσου:
“Κατά την χαρμόσυνον αυτήν στιγμήν φέρω εις τους Έλληνας της Δωδεκανήσου τον αδελφικόν χαιρετισμόν του Ελληνικού Λαού. Η σημερινή αγία ημέρα, κατά την οποίαν ικανοποιείται ο ζωηρότερος παλμός της Ελλάδος, είναι η ευτυχεστέρα ημέρα της ζωής μου. Ευχαριστώ τον Θεόν διότι έλαχεν εις εμέ η τιμή να περιβάλω με την ενεργόν στοργήν μου την Δωδεκάνησον και να ίδω κυματίζουσαν την Κυανόλευκον εις τον Ελληνικόν ουρανόν της. Η σημερινή ημέρα επληρώθη με πολύ αίμα και πολλά δάκρυα, αλλά μόνον με αίμα και δάκρυα γράφονται ιστορίαι, όπως η Ελληνική. Η Δωδεκάνησος υπήρξεν εις των λαμπροτέρων αστέρων εις τον ουρανόν του αρχαίου Ελληνικού πολιτισμού. Υπήρξεν πάντοτε ένδοξον προπύργιον των αγώνων της Φυλής και μήτηρ υπερηφάνων και ανδρείων τέκνων.
Υπήρξε πάντοτε πηγή ακτινοβολίας Ελληνικού πνεύματος. Η Δωδεκάνησος δεν είναι μόνον Ελληνική, είναι Ελλάς. Είμαι ευτυχής και συγκεκινημένος. Αισθάνομαι να πτερυγίζουν χαρμοσύνως γύρω μας αι ψυχαί των νεκρών αδελφών μας του τελευταίου ενδόξου πολέμου και η σκέψις μου την στιγμήν αυτήν στρέφεται προς τον Μέγαν Απόντα, τον αείμνηστον αδελφόν μου Βασιλέα Γεώργιον, τον νικητήν του Πολέμου της Αλβανίας.
Εν ονόματι της ικανοποιήσεως των ιερωτέρων ανθρωπίνων δικααιωμάτων,Εν ονόματι της ενδόξου Ελληνικής Ιστορίας,Ενώπιον της αιωνίας Ελλάδος και ενώπιον του Παντοδυνάμου Θεού
Κυρώνω την προσάρτησιν της Δωδεκανήσου εις την μητέρα Πατρίδα”
Ο Βασιλεύς ύστερα από την ανάγνωσιν του Βασιλικού διαγγέλματος, η Βασίλισσα και η ακολουθία των εν μέσω των λαϊκών επευφημιών ανήλθον εις το Διοικητήριον όπου αποκαλύπτει αναμνηστικήν πλάκαν εφ’ ής η επιγραφή:
“ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ – 7 ΜΑΡΤΙΟΥ 1948″
Μετά ολιγόλεπτον ανάπαυσιν, κατά την 11.10΄π.μ. ο Βασιλεύς κατέθεσε στέφανον δάφνης εις τον βωμόν της Πατρίδος, τιμών έτσι, εξ ονόματος της Ελλάδος, όλους εκείνους τους ήρωας και τους μάρτυρας, οι οποίοι επί γενεάς γενεών προσέφεραν την ζωήν των διά να έλθη κάποτε η μεγάλη αυτή στιγμή.
Αμέσως κατόπιν ο αντιπρόεδρος της κυβερνήσεως Κωνστ. Τσαλδάρης, αφού πρώτον κατέθεσεν στέφανον εις τον Βωμόν της Πατρίδος, εξεφώνησεν μακρόν λόγον σχετικόν με τους αγώνας διά την απελευθέρωσιν της Δωδεκανήσου και την τελευταίαν ιστορίαν της καταλήξας ως εξής:
“Η τελευταία περιπέτεια της Δωδεκανήσου, που ήρχισε την 22αν Απριλίου 1912, απεκάλυψε περισσότερον από κάθε άλλην φοράν την δύναμιν και το μεγαλείον της ελληνικής ψυχής, με την άκαμπτον αντίστασίν της και την άσβεστον φλόγα της, διά την Ελευθερίαν, η οποία εξεδηλώθη άμεσος και συνεχής.
Πρώτη πάντοτε, εις τους εθνικούς αγώνας, η Δωδεκάνησος πρώτη πάλιν έτρεξε και εις την μεγάλην μάχην των Ελλήνων, όταν ήχησεν η σάλπιξ της 28ης Οκτωβρίου του 1940. Πρώτη εις την Πίνδον, με το εκλεκτόν της τέκνον, τον νέον ήρωά της, τον Αλέξανδρον Διάκον. Τον Δωδεκανήσιον υπολοχαγόν του Πεζικού, που έπεσε μαχόμενος πρώτος εις τας επάλξεις της Τσούκας επάνω εις την Πίνδον.
Δωδεκανήσιοι επίσης υπήρξαν και άλλοι αφανείς ήρωες των τελευταίων αγώνων, ο λοχαγός Φανουράκης από την Χάλκην, ο Παπαλουκάς και η Ανθούλα Ζερβού από την Ρόδον, αι ηρωίδες της Καλύμνου , ο Καζώνης ,ο Μάγγος, ο Σάββας από το Καστελλόριζον, ο ηγούμενος Χρύσανθος Μαρουλάκης από την Σύμην, ο Καπίρης από την Κω και όλοι οι θάνατοι ήρωες, που έπεσαν διά την Ελευθερίαν της Δωδεκανήσου. Η ψυχή τους θ’ αναγαλλιάζη σήμερον που η Δωδεκάνησος είναι Ελλάδα”
και συνεχίζει ο Κ. Τσαλδάρης:
“Τέσσαρες χιλιάδες χρόνια. Οι Δωδεκανήσιοι αντιμετώπισαν όλων των κατακτητών τας επιδρομάς. Δεν εδέχθησαν όμως κανενός εξ
αυτών την επιρροήν. Αντιθέτως πολλούς τους εξελλήνισαν με τον πολιτισμός των. Παλαιοί Δωριείς και Ίωνες, οι Δωδεκανήσιοι υπήρξαν συγχρόνως μαχηταί και ναυτιλλόμενοι.
” Σήμερον, όπως ετόνισε και η διακήρυξις της Συνελεύσεως της Πάτμου, την 4ην Ιουνίου 1912, με τας υπογραφάς των 12 αντιπροσώπων των Νήσων, σήμερον ο εθνικός πόθος, ο προαιώνιος πόθος των Αιγαιέων, της ενώσεως των μετά της Μητρός Ελλάδος, πραγματοποιείται. Με ένα εθνικόν γεγονός, η ιστορική σημασία του οποίου θα μεγαλώνη, εφ’ όσον ο χρόνος θα παρέρχεται. Και ο Ελληνισμός θα συνεχίζη τον ιστορικόν δρόμον που ήρχισε?”
Παρέλασις
Μετά τον λόγον του Αντιπροέδρου της Κυβερνήσεως ήρχισε προ των Βασιλέων η μεγάλη στρατιωτική παρέλασις, ήτις υπήρξεν εξαιρετικώς επιτυχής, επιβλητική και συγκινητική. Παρήλασαν τμήματα Στρατού, του Ναυτικού και της Αεροπορίας με την μουσικήν των, κάθε ένα εκ των οποίων υπενθύμιζεν ενδόξους Ελληνικούς αγώνας. Η παρέλασις των ευζώνων της Ανακτορικής Φρουράς, οι οποίοι και μόνον αυτοί, εξεπροσώπουν ένα ωραίον όνειρον τόσων υποδούλων γενεών της Δωδεκανήσου, προεκάλεσε τόσον βαθείαν συγκίνησιν εις το πλήθος, ώστε συχνά αι ζητωκραυγαί του να πνίγωνται από αληθινούς λυγμούς.
Παρήλασαν επίσης παιδάκια των ορφανοτροφείων και νηπιαγωγείων 3-5 ετών. Εξαιρετική υπήρξεν η εμφάνισις της αναγεννωμένης νεολαίας της Δωδεκανήσου, των μαθητών των σχολείων και των προσκοπικών ομάδων. Τέλος χαρακτηριστική ήτο και η συμμετοχή των Μωαμεθανών της Δωδεκανήσου, της αντιπροσωπείας των οποίων κατά την παρέλασιν προηγείτο ο Μουφτής.
Δοξολογία
Μετά την παρέλασιν η οποία διήρκεσε πλέον της ώρας οι επίσημοι μετέβησαν εις τον μητροπολιτικόν ναόν των Εισοδίων της Θεοτόκου, όπου ολίγον αργότερον προσήλθον και οι Βασιλείς. Χοροστατούντος του Μητροπολίτου Ρόδου Τιμοθέου, ετελέσθη δοξολογία, συμφώνως προς την παλαιάν Βυζαντινήν παράδοσιν. Όταν ο διάκονος εμνημόνευσε το όνομα του αειμνήστου Βασιλέως Γεωργίου Β΄ολόκληρον το εκκλησιάσμα και τα εκτός του ναού ευρισκόμενα πλήθη έψαλλον το “Αιωνία η μνήμη”. Και όταν ο Μητροπολίτης και ολόκληρος ο Κλήρος της Ρόδου έψαλλον το “Χριστός Ανέστη” το εκκλησίασμα και τα πλήθη έψαλλον μαζί με αφάνταστον συγκίνησιν την ανάστασιν της Ελευθερίας της Δωδεκανήσου.
Μετά ην δοξολογίαν ο Μητροπολίτης εξεφώνησε εμπνευσμένον λόγον διά του οποίου διερμήνευσε την άφατον αγαλλίασιν του λαού, όστις βλέπει μετά τόσους αιώνας τους πόθους του να έχουν γίνει πραγματικότης. Ακολούθως μετά την δοξολογίαν οι Βασιλείς διά της ιδίας διαδρομής και εν μέσω των ενθουσιωδών εκδηλώσεων του λαού επανήλθον εις το Διοικητήριον, όπου εδέχθησαν τους επισήμους και εγένετο η παρουσίασις των τοπικών αρχών και των εκπροσώπων των οργανώσεων, συνδέσμων, συλλόγων κλπ.
Λαμπαδηφορία
Την 7ην εσπερινήν, ενώ η πόλις είχεν φωταγωγηθή λαμπρώς, εγένετο λαμπαδηφορία, τη συμμετοχή τμημάτων εκ των ενόπλων δυνάμεων, των προσκόπων, των μαθητών κλπ Την λαμπαδηφορίαν παρηκολούθησαν οι Βασιλείς και οι επίσημοι από το Διοικητήριον.
Δευτέρα 8 Μαρτίου
Ο εορτασμός συνεχίσθη και κατά την Δευτέραν (8 Μαρτίου) με ενθουσιώδη συμμετοχήν του λαού.
Οι Βασιλείς επεσκέφθησαν κατά τον προ μεσημβρίας χρόνον το Κρατικόν Νοσοκομείον “Βασίλισσα Όλγα” και το ορφανοτροφείον θηλεών “Βασιλόπαις Μαρία” Την 11.30 π.μ. μετέβη ο Βασιλεύς εις την επί της πλατείας Γεωργίου Β΄Λέσχην των Προσκόπων, και παρέστη εις τα εγκαίνια αυτής, παρέδωσε δε την σημαίαν εις το Σώμα Ελλήνων Προσκόπων παρουσία του Γενικού αρχηγού του Σώματος κ. Μπενάκη.
Την μεσημβρίαν εις το Εθνικόν Θέατρον εγένετο πολιτικόν μνημόσυνον του ήρωος Αλ. Διάκου και των λοιπών υπέρ Πατρίδος πεσόντων Δωδεκανησίων παρουσία της Βασιλικής οικογενείας, των αντιπροσώπων της Κυβερνήσεως και όλων των λοιπών επισήμων. Κατ’ αυτό ωμίλησεν εν μέσω θερμών εκδηλώσεων ο βουλευτής κ. Π. Τσιμπιδάρος εξάρας την συμβολήν των Δωδεκανησίων εις τον Αγώνα της Πατρίδος και εν συνεχεία ο Ρόδιος Δικηγόρος κ. Γεώργιος Θ. Γεωργιάδης, όστις εξήρε την σημασίαν των αγώνων αυτών.
Το απόγευμα της Δευτέρας εις το Εθνικόν Στάδιον ο “Διαγόρας” εγένετο παρουσία και πάλιν των Βασιλέων και όλων των επισήμων και πλήθους κόσμου θαυμασία εορτή με πρόγραμμα χορών της Δωδεκανήσου υπό χορευτικών ομάδων των χωρίων της Ρόδου φερουσών τοπικάς ενδυμασίας. Κατ’ αυτήν εγένετο έπαρσις της Σημαίας υπό των Προσκόπων.
Εις τας χορευτικάς επιδείξεις έλαβον μέρος αι ομάδες των Δήμων Αγ. Ισιδώρου, Ασκληπιού, Αφάντου, Αρχαγγέλου, Έμπωνα, Καλυθιών, Κοσκινού, Κρεμαστής, Κρητηνίας, Λίνδου, Μάσαρη, Μονολίθου, Σαλάκου, Σιάννα, Σορωνής και Φανών.
Ο Εορτασμός της Ενσωματώσεως εκτός Δωδεκανήσου
Α. Εις τας Αθήνας
Κατά την 7ην Μαρτίου εις τας Αθήνας η πόλις σημαιοστολισμένη παρουσίαζεν εορτάσιμον όψιν. Ενώ ήχουν οι κώδωνες των εκκλησιών χαρμοσύνως την 10.30΄π.μ. εις τον Μητροπολιτικόν Ναόν χοροστατούντος του Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης Γενναδίου επί κεφαλής ολοκλήρου της Ιεράς Συνόδου, εψάλη δοξολογία, εις την οποίαν παρέστησαν ο Πρωθυπουργός Θεμ. Σοφούλης μετά των ενταύθα ευρισκομένων Υπουργών, οι υπασπισταί του Βασιλέως, ο Δήμαρχος μετά του Δημοτικού Συμβουλίου Αθηνών, ανώτεροι αξιωματικοί του στρατού, του ναυτικού και της αεροπορίας, τα προεδρεία της Κεντρικής Δωδεκανησιακής Επιτροπής και των Δωδεκανησιακών Συλλόγων, αντιπροσωπείαι αναπήρων και των αλυτρώτων οργανώσεων και πλήθους κόσμου.
Μετά την δοξολογίαν ο Πρωθυπουργός Θεμ. Σοφούλης μετέβη μετά των επισήμων εις το μνημείον του Αγνώστου Στρατιώτου όπου και κατέθεσεν στέφανον. Επηκολούθησεν κατάθεσις στεφάνων υπό του Δημάρχου Αθηνών, υπό της Κεντρικής Δωδεκανησιακής Επιτροπής και υπό των Κασίων.
-Η Ένωσις της Δωδεκανήσου εωρτάσθη επίσης διά επιτυχούς συγκεντρώσεως υπό της Εστίας Νέας Σμύρνης.
- Την 11ην π.μ. της Κυριακής (7 Μαρτίου) εγένετο καλλιτεχνική εορτή υπό των υπηρεσιών ΤΤΤ εις το κινηματοθέατρον “Παλλάς” επ’ ευκαιρία του γεγονότος της ενσωματώσεως της Δωδεκανήσου. Αι εισπράξεις εκ της εορτής διετέθησαν υπέρ της “Φανέλλας του Στρατιώτου”
- Επίσης κατά την ημέραν της εορτής κατά την 11.30 π.μ. εις την αίθουσαν του “Παρνασσού” έγινε δημοσία πανηγυρική συνεδρίασις της Κεντρικής Επιτροπής των Ελληνικών δικαίων επ’ ευκαιρία της ενσωματώσεως της Δωδεκανήσου. Κατά την συνεδρίαν ωμίλησαν, ο Μητροπολίτης Αργυροκάστρου Παντελεήμων, ο Αχ. Κύρου, ο Κ. Μαζαράκης-Αινιάν και ο γυμνασιάρχης Σκαρδάσης.
Ψηφίσματα
Ψηφίσματα επί τη ευκαιρία της ενσωματώσεως της Δωδεκανήσου εξέδωκαν:
Α)Η Κεντρική Επιτροπή του Βορειοηπειρωτικού Αγώνος, β)Το Σώμα των Ελλήνων Προσκόπων, γ)Το Διοικητικόν Συμβούλιον του Συνδέσμου Αναπήρων Αξιωματικών του πολέμου 1940-41, δ)Αι Ενώσεις Τραυματιών και Παλαιών Πολεμιστών, ε)Η Ένωσις των εξ Ανατολικής Ρωμυλίας Ελλήνων, στ)Ο Σύλλογος των υπαλλήλων Εθνικής Τραπέζης, η Ένωσις των Επτανησίων κλπ.
Β. Εις την Θεσσαλονίκην
Η πόλις του Θερμαϊκού εξύπνησε την πρωϊαν της 7 Μαρτίου πλημμυρισμένη υπό σημαίας. Οι πρόσκοποι και οι μαθηταί διασχίζοντες τας οδούς έψαλλον εθνικά άσματα. Την 11ην π.μ. ώραν ετελέσθη εις τον Μητροπολιτικόν Ναόν της Αγίας Σοφίας επίσημος δοξολογία. Η προσέλευσις εις τον Ναόν της αντιπροσωπείας της Δωδεκανήσου μετά των λαβάρων εχαιρετίσθη με ενθουσιασμόν από τον λαόν.
Μετά την δοξολογίαν και ενώ το παρατεταγμένον στρατιωτικόν τμήμα παρουσίαζεν όπλα και η χορωδία της Εργατικής Εστίας έψαλλε το Πολυχρόνιον, η μουσική του Γ΄ Σώματος Στρατού ανέκρουε τον Εθνικόν Ύμνον.
Ο Επίσκοπος Απαμείας κατόπιν με βαθυτάτην συγκίνησιν εξεφώνησε λόγον και εξήρε το γεγονός της ενσωματώσεως της Δωδεκανήσου, ευχηθείς όπως πραγματοποιηθή η ολοκλήρωσις των προαιωνίων πόθων της ελληνικής Φυλής διά της απελευθερώσεως και των άλλων υποδούλων αδελφών μας.
Κατά την μεσημβρίαν εις την αίθουσαν τελετών του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, παρουσία των αρχών της πόλεως, ο Δωδεκανήσιος καθηγητής του Πανεπιστημίου κ. Μιχαηλίδης εξεφώνησε τον πανηγυρικόν της ημέρας.
Το απόγευμα δε εγένετο εις το γήπεδον της ΧΑΝ πρωτοβουλία των φοιτητών και των σπουδαστών της Παιδαγωγικής Ακαδημίας μεγάλη εορτή παρουσία των αρχών της πόλεως και χιλιάδων λαού. Κατ’ αυτήν ανεγνώσθη το διάταγμα της ενσωματώσεως της Δωδεκανήσου ενώ αντιπροσωπεία φοιτητών παρέδωσε δάδα εις τον υπουργόν κ. Μπασιάκον, όστις ήναψε Βωμόν, συμβολίζοντα την Αιωνίαν Ελλάδα.
Γ. Εις την Αίγυπτον
Την 7ην Μαρτίου, Κυριακήν, επί τη επισήμω ενσωματώσει της Δωδεκανήσου με την Ελλάδα εψάλη δοξολογία εις τον καθεδρικόν Ναόν του Ευαγγελισμού. Η δοξολογία ετελέσθη πρωτοβουλία της Δωδεκανησιακής Επιτροπής Αλεξανδρείας και προέστη αυτής η Α.Θ.Μ. ο Πατριάρχης Χριστόφορος περιστοιχούμενος υπό των Αγίων Συνοδικών και του Αλεξανδρινού κλήρου.
Κατά την δοξολογίαν ανέπεμψεν ειδικήν ευχήν και εξεφώνησε κατόπιν τον πανηγυρικόν της ημέρας, εις τον οποίον εξιστόρησε τα δεινοπαθήματα της Δωδεκάνησου υπό τον ξένον ζυγόν. Εις αποστροφήν του λόγου του, ωμίλησε και δια τα άλλα αλύτρωτα τμήματα της ελληνικής πατρίδος και ετόνισε:
“Πιστεύω ακραδάντως ότι και η Βόρεια Ήπειρος και αι βορείως εν γένει της Ελλάδος δίκαιαι διεκδικήσεις προσαρτήσεων και ενσωματώσεων δεν θα καθυστερήσουν και αυταί επί μακρόν να πραγματοποιηθούν. “Δίκαιος ο Κύριος και δικαιοσύνας ηγάπησεν, ευθύτητας είδεν το πρόσωπον αυτού”
Μετά την δοξολογίαν η Συμαϊκή παροικία διά του Προέδρου της Αδελφότητος κ. Μανδραγού κατέθεσε στέφανον εκ δάφνης προ της αναμνηστικής πλακός των Ελλήνων πολεμιστών, οι οποίοι έπεσαν εις το Ελ-Αλαμέϊν.
Κάιρον
Την ημέραν της Ενώσεως της Δωδεκάνησου με πρωτοβουλίαν της ελληνικής πρεσβείας ετελέσθη δοξολογία εις τον Πατριαρχικόν Ναόν, χοροστατούντος του Πατριάρχου Αντιοχείας Αλεξάνδρου, παρισταμένων των Μητροπολιτών, του Αρχιεπισκόπου Σιναίου και του Επισκόπου Βαβυλώνος Ιλαρίωνος. Εις την δοξολογίαν παρέστησαν αι διπλωματικαί, προξενικαί και κοινοτικαί Αρχαί. Το πανηγυρικόν εξεφώνησεν ο Επίσκοπος Βαβυλώνος Ιλαρίων.
Η ταινία προβλήθηκε τη σαιζόν 1960-1961 και έκοψε 31.399 εισιτήρια σε σκηνοθεσία και σενάριο του Γιάννη Δαλιανίδη. Ήρθε στην 16η θέση σε 58 ταινίες.
Ο κύριος Παναγιώτης, ρεσεψιονίστ ενός μεγάλου ξενοδοχείου της Ρόδου, αφηγείται τις ιστορίες των ενοίκων τριών γειτονικών δωματίων. Στο ένα μένουν η Σοφία Κατρανά με την κόρη της Βέρα, οι οποίες έχουν χάσει την περιουσία τους κι αναζητούν τον πλούσιο γαμπρό. Δίπλα μένει η χήρα ενός εφοπλιστή, η Βιβή, που δεν θέλει πια να ζει μόνη. Παραδίπλα ο Πέτρος Ράμπου, ένας χρεοκοπημένος Αθηναίος που αναζητεί τη σωτηρία σε μια καλή προίκα. Η Βέρα ερωτεύεται τρελά έναν πανέμορφο νέο, τον Κώστα, αλλά η μητέρα της που την προόριζε για νύφη του Πέτρου αντιδρά. Όταν όμως μαθαίνει ότι ο Πέτρος είναι άφραγκος, αλλάζει σχέδια. Τέλος, ο Πέτρος αποδέχεται την πρόταση γάμου της κυρίας Βιβής κι έτσι βρίσκει τη σανίδα σωτηρίας που αναζητούσε.
Ηθοποιοί: Λάμπρος Κωνσταντάρας , Μιράντα Μυράτ , Κώστας Κακκαβάς , Αγνή Βλάχου , Ντίνα Τριάντη , Ντόρα Κωστίδου ,Σταύρος Ξενίδης , Κούλης Στολίγκας , Βαγγέλης Πλοιός , Αθηνά Παππά , Μαριέττα Κουτσοπούλου , Αλίκη Ηλιοπούλου , Χρήστος Γεωργίου , Γιάννης Νικολαϊδης , Λίνα Κρασσά , Κώστας Μεντής , Βούλα Χαριλάου , Μαίρη Λίντα , Μανώλης Χιώτης
Η Ρόδος είναι η πρωτεύουσα της Δωδεκανήσου, και έχοντας την ως αφετηρία κάποιος μπορεί να ταξιδέψει σε όλα τα Δωδεκάνησα. Στη Ρόδο ο επισκέπτης μπορεί να φτάσει με αεροπλάνο ή με πλοίο της γραμμής.
Αεροπορικώς, πτήσεις προς και από Ρόδο, γίνονται από και προς τα αεροδρόμιο της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και της Κρήτης ως κύριο προορισμό ή μεταβατική στάση. Ορισμένες πτήσεις γίνονται απευθείας προς άλλα νησιά όπως η Κως, η Κάρπαθος, η Μυτιλήνη και άλλοι προορισμοί. Επιπλέον υπάρχουν πολλές πτήσεις charter με διάφορους προορισμούς του εξωτερικού, κυρίως την καλοκαιρινή περίοδο. Από και προς Ρόδο, μπορεί κάποιος να ταξιδέψει στο εξωτερικό και έχοντας ως ενδιάμεση στάση συνήθως τον διεθνή αερολιμένα της Αθήνας “Ελ. Βενιζέλο”.
Πλοία, αναχωρούν για Ρόδο από τον Πειραιά και την Κρήτη, καθώς και με συμβατά πλοία της γραμμής συνδέονται με τη Ρόδο τα υπόλοιπα νησιά της Δωδεκανήσου και ορισμένα νησιά των Κυκλάδων και του Νοτιοανατολικού Αιγαίου. Επίσης ακτοπλοϊκή σύνδεση υπάρχει με κάποιες κοντινές περιοχές της Τουρκίας όπως το Μαρμαρίς. Ορισμένα πλοία είναι high speed.
Χρήσιμα Τηλέφωνα
Αεροδρόμιο Ρόδου: 22410 92893 -88700
Αστυνομία: 22410 27506
Αστυνομικό Τμήμα Αρχαγγέλου: 2244022236
Αστυνομικός Σταθμός Λίνδου: 2244031223
Αστυνομικός Σταθμός Γενναδίου: 2244043222
Γενικό Νοσοκομείο: 22410 80000
ΔΕΗ : 22410- 78590
Δήμος: 22410 46200
Euromedica κλινική: 22410 45000
Δημαρχείο: 22410 35945
Λιμεναρχείο: 22410 22220 – 28888
Λιμενική Αστυνομία: 22410 27634
ΟΤΕ : 22410 59601
Πυροσβεστική: 22410 23333
Ράδιο Ταξί: 22410 69800 – 64712
Ραδιο Ταξί – εκτός πόλεως: 22410 69600
Σταθμός Πρώτων Βοηθειών: 22410 25555
Στάση Λεωφορείων Ανατολικής Ακτής– ΚΤΕΛ: 22410 27706
Στάση Λεωφορείων Δυτικής Ακτής – ΡΟΔΑ: 22410 26300
Τουριστική Αστυνομία: Τηλ. 22410 27423
Τροχαία : 22410 44132
ΡΟΔΟΣ:
Συνολική επιφάνεια: 1398 τετραγωνικά χλμ.
Περίγραμμα ακτής: 220 χλμ.
Πληθυσμός: 110,000 κάτοικοι
Στην αρχαία Ελλάδα, τα Νυμφαία, ήταν γνωστά ως οι χώροι που λατρεύονταν οι νύμφες. Θεωρούνταν ιεροί χώροι και πάντοτε η τοποθεσία η οποία βρίσκονταν έλκυε τους επισκέπτες, δημιουργώντας πρωτόγνωρα αισθήματα.
Οι νύφμες ήταν γυναικείες μορφές νεαρής ηλικίας, από Θεϊκή καταγωγή οι οποίες ζούσαν στην άγρια φύση, στα βουνά, τα ποτάμια. Χαρακτηρίζονταν όλες από αστείρευτη ομορφιά και με τις μελωδικές του φωνές υμνολογούσαν τους Θεούς του Ολύμπου.
Οι Νύμφες χωρίζονταν σε τρεις κατηγορίες: 1) Δρυάδες, τις νύμφες των μοναχικών δέντρων, 2) Ναϊάδες, νύμφες των ποταμών και των πηγών και 3) Ορεστιάδες, νύμφες των βουνών.
Οι Νύμφες είναι ακόμα ξακουστές για τους έρωτες με τους Θεούς, όπως με τον Απόλλωνα. H επικρατέστερη ιστορία είναι αυτή με με το Θεό Απόλλωνα και τη Νύμφη Δάφνη, την οποία πολιορκούσε και κυνηγούσε επίμονα. Εκείνη όμως δεν άντεξε και παρακάλεσε τη μητέρα της Γαία να τη βοηθήσει. Η μητέρα της εισάκουσε τις παρακλήσεις της και τη μεταμόρφωσε σε δέντρο. Τότε ο Απόλλωνας από τη στεναχώρια του, έκοψε ένα κλαδί του δέντρου και το στεφανώθηκε. Με διάφορες παραλλαγές γύρω από την ερωτιθκή ιστορία του Θεού Απόλλωνας και της Δάφνης, συμπερασματικά ο όμορφος Θεός διάλεξε για στέμμα του το κλαδί της Δάφνης. Έκτοτε, είναι το σύμβολο του και τιμήθηκε πολλάκις από τους Έλληνες με δάφνες!
Στη Ρόδο συναντάμε νυμφαία απαράμιλλης ομορφιάς, στην αρχαία ακρόπολη του νησιού, στο λόφο του Θεού Απόλλωνα του Πυθίου ή Σμινθαίου και πίσω από το ναό του Δια. Πρόκειται για τέσσερα σπηλαιώδει ιερά, τα οποία είναι απόλυτα λαξευμένα μέσα στους βράχους, με ειδόσους για το καθένα, επικοινωνία μεταξύ τους και με ένα μεγάλο άνοιγμα ανάμεσα τους. Είναι τα νυμφαία αφιερωμένα στο Θεό Απόλλωνα. Επίσης στη Ρόδο, εκτός από την Αρχαία Ακρόπολη, Νυμφαία υπάρχουν και στην κοιλάδα του ροδινιού, λαξευτοί τάφοι, τμήματα του αρχαίου τείχους.
Δυστυχώς, η πρόσβαση στα Νυμφαία της Ρόδου είναι απαγορευμένη, καθώς οι είσοδοι έχουν κλειδωθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Παρόλα αυτά, δυο ημέρες το έτος, κάθε χρόνο, ανοίγουν ώστε να τα επισκεφθεί το κοινό. Εκείνες τις ημέρες, υπάρχει η δυνατότητα να περπατήσει ο κόσμος στα λαξευμένα βράχια και να ανακαλύψει τα μυστικά χιλιάδων ετών. Τέτοια μέρη, με απερίγραπτη ομορφιά και κρυμμένη ιστορία και παράδοση, δεν μπορούν παρά μόνο να παρασύρουν στο παραμυθένιο πλέγμα τους τον επισκέπτη έστω και για λίγες ώρες.
Εφόσον αναφερθήκαμε όμως στα Νυμφαία, στο λόφο του Θεού Απόλλωνα, ας κάνουμε μια αναφορά και στον ίδιο τον Απόλλωνα, η καταγωγή του οποίου έχει γίνει σημείο συζήτησης και αμφιβολίας αρκετές φορές. Πύθιος ή Σμινθέας;; Έχει άραγε να κάνει αυτή αμφισβητήσιμη άποψη με τον τόπο προέλευσης, εξορίας ή κατοικίας του Απόλλωνα και κατά πόσο είναι αποδεδειγμένη ότι ο Απόλλωνας της Ρόδου ήταν ο Πύθιος; Ίσως θα έπρεπε να μας απασχολήσει το γεγονός ότι στη Ρόδο μια από τις μεγαλύτερες θρησκευτικές εορτές ήταν τα “Σμίνθια”, γιορτή αφιερωμένη στον Απόλλωνα το Σμινθέα, ώστε να προστατέψει τις φυτείες από τους αρουραίους. (Σμίνθος = αρουραίος). Η γιορτή πραγματοποιούνταν κατά τη διάρκεια του μήνα Σμίνθιου, ο οποίος υπήρχε στο ημερολόγιο των Ροδίων και αντιστοιχούσε στον μήνα Πυανοψιώνα ή Μαιμακτηριώνα της Αττικής. Ακόμα ο Απόλλωνας ο Σμινθέα, φέρεται να ξεκίνησε από τη Τροία και η λατρεία του γύρω από την Τροία, και στη Ρόδο, ήταν απόλυτα διαδεδομένη από τις επισκέψεις του Απόλλωνα.
Κάποιοι ισχυρίζονται πως απλά είναι επίθετα του Θεού, που περιγράφουν μια διφορούμενη μορφή, η οποία μεταλλάσσεται με το πέρασμα των χρόνων. Σεβόμενοι και αυτή την άποψη, πόσο ισχυρή είναι ότι το επίθετο του Απόλλωνα της Ρόδου ήταν “¨Πύθιος”;
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΗΡΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
ΣΜΙΝΘΕΥ Α, 39
Επίθετον Απόλλωνος, κατά τον Αρίσταρχον από πόλεως Τρωικής Σμίνθης καλουμένης. Ο δε Απίων από των μυών, οί σμίνθοι καλούνται. Και εν Ρόδω Σμίνθεια εορτή, ότι των μυών ποτε λυμαινομένων τον καρπόν των αμπελώνων Απόλλων και Διόνυσος διέφθειραν τους μύας.
Αλλ’ Αρίσταρχος απρεπές ηγείται από χαμαιπετούς ζώου τον θεόν επιθέτω κεκοσμήσθαι υπό του ποιητού.
ΟΜΗΡΙΚΟΣ ΥΜΝΟΣ ΣΤΟΝ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΠΥΘΙΟ
..ἐνταυθοῖ νῦν πύθευ ἐπὶ χθονὶ βωτιανείρῃ:
οὐδὲ σύ γε ζώουσα κακὸν δήλημα βροτοῖσιν
ἔσσεαι, οἳ γαίης πολυφόρβου καρπὸν ἔδοντεςἐνθάδ’ ἀγινήσουσι τεληέσσας ἑκατόμβας:
οὐδέ τί τοι θάνατόν γε δυσηλεγέ’ οὔτε Τυφωεὺς
ἀρκέσει οὔτε Χίμαιρα δυσώνυμος, ἀλλά σέ γ’ αὐτοῦ πύσει Γαῖα μέλαινα καὶ ἠλέκτωρ Ὑπερίων….
ΥΜΝΟΣ ΣΤΟ ΘΕΟ ΑΠΟΛΛΩΝΑ
ΑΠΟΛΛΩΝΟΣΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Έλα, μακάριε, ω Παιάν, Τιτυοκτόνε, Φοίβε, Λυκωρέα,
Μεμφίτη, λαμπροτίμητε, ιήκλητε, ολβιοδότη,
χρυσολυριστή, σπορικέ, Πύθιε, Τιτάνα,
Γρύνειε, Σμινθέα, Πυθοκτόνε, Δελφικέ, μάντη,
αγροτικέ, φωτοφόρε θεέ, εράσμιε, ένδοξε νέε,
μουσηγέτη, χοροποιέ, τηλεβόλε, τοξευτή,
Βάκχιε και Δίδυμε, τηλενεργή, Λοξία, αγνέ,
Δήλιε άνακτα, παντεπόπτη που έχει βροτοφεγγή οφθαλμό,
ώ χρυσόμαλλε, γνήσιες προφητείες και χρησμούς που φανερώνεις.
Ακουσέ με που εύχομαι μ’ ευφρόσυνη καρδιά υπέρ των λαών.
Διότι εσύ βλέπεις όλον αυτόν τον απέραντο αιθέρα
κι από ψηλά την καλόμοιρη γη, και στη σκοτεινιά
και σε ώρες ησυχίας της νύχτας μεσ’ στο αστερόφθαλμο σκοτάδι
εισοράς κάτω στις ρίζες, και κατέχεις τα πέρατα του κόσμου
όλου. Γιατί έγνοια σου είναι η αρχή και το τέλος,
παντοθαλής, εσύ τον κάθε άξονα με την πολύηχη κιθάρα
εναρμονίζεις, πότε πηγαίνοντας στις άκριες της νεάτης,
κι άλλοτε πάλι στην υπάτη, πότε σε δώρια διάταξη
τον κάθε άξονα συνδυάζοντας, διαχωρίζεις τα βιοσυντήρητα γένη,
ρυθμίζοντας εν αρμονία τη μοίρα την παγκόσμια των ανθρώπων,
αφού ανάμιξες τον χειμώνα και το θέρος εξίσου και τα δυό
ταξινομώντας τον χειμώνα στις υπάτες, το θέρος στις νεάτες,
το έγκαιρο άνθος του πολυπόθητου έαρος στο Δώριο.
Γι’ αυτό οι άνθρωποι σε προσφωνούν με
την επωνυμία άνακτα,
Πάνα, δικέρατο θεό, που βγάζει των ανέμων τα σφυρίγματα.
Γιατί κατέχεις την έκτυπη σφραγίδα όλου του κόσμου.
Εισάκουσε, μακάριε, σώζοντας τους μύστες με τη φωνή την ικετευτική.
ΔΕΛΦΙΚΟΣ ΥΜΝΟΣ ΣΤΟΝ ΑΠΟΛΛΩΝΑ
Τον κιθαρίσει κλυτόν παίδα μεγάλου Διός, ός αίσι μα παρ’ ακρονιφή τόνδε πάγον
αμβρότων εκ μυχών πάσι θνατοίς προφαίνεις, σε κελαδήσομεν, τρίποδα μαντείον ως 
είλες, εχθρός ών εφρούρει δράκων, ός τέοισι βέλεσιν έτρησας αίολον ελικτάν φυάν,
έσθ’ ο θήρ συχνά συρίγμαθ’ ιείς αθώπευθ’ απέπνευς όμως πρών δέ Γαλατάων Άρης…
Κέκλυθ’ Ελικώνα βαθύδενδρον αί λάχετε Διός εριβρόμου θύγατρες ευώλενοι, μόλετε,
συνόμαιμον ίνα Φοίβον ωιδάεισι μέλψητε χρυσεοκόμαν, ός ανά δικόρυνθα Παρνασσίδος
ταάσδε πέτερας έδρανα μετά κλυταίεις Δελφίσιν, Κασταλίδος ευύδρου νάματ’ επινίσσεται
Δελφόν ανά πρωώνα μαντείον εφέπων πάγον. Ανακλυτά μεγαλόπολις Αθίς, ευχαίσι
φερόπλοιο ναίουσα Τριτωνίδος δάπεδον άθραυστον αγίοις δε βωμοίσιν Άφαιστος αείθει νέων μήρα τάουρων,
ομού δε νιν Άραψ ατμός ές Όλυμπον ανακίδναται λιγύ δέ Λωτός βρέμων αιόλοις μέλεσιν ωδάν κρέκει,
χρυσέα δ’ αυδύθρους κίθαρις ύμνοισιν αναμέλπεται ο δέ θέρων πρόπας εσμός Αθθίδα λαχών.
Μετάφραση
Όλο το πλήθος των ποιητών, κάτοικοι της Αττικής, τραγουδούν την δόξα σου, Θεέ,
φημισμένε κιθαρωδέ. γιέ του μεγάλου Δία, πλάι σ’ αυτή την χιονοστεφανωμένη κορυφή,
εσύ που αποκαλύπτεις στους θνητούς τους αιωνίους και αλάθητους χρησμούς. Τραγουδούν που κατέκτησες τον προφητικό τρίποδα, που φυλαγόταν από άγριο δράκοντα, όταν με τα βέλη σου διαπέρασες το κουλουριασμένο τέρας, που, αφού σύρριξε τρομακτικά, ξεψύχησε.
Και τραγουδούν πως οι Γαλατικές ορδές, με την ιερόσυλη ασέβειά τους, ενώ προσπαθούσαν να περάσουν… Άφησέ μας να φύγουμε, γιέ, πολεμόχαρε βλαστέ..
Ακούστε με, εσείς που κατέχετε τον βαθύδασο Ελικώνα, αρματωμένες κόρες του μεγαλόπρεπου Διός! Πετάξτε να ξεγελάσετε με τα λόγια σας τον αδελφό σας τον χρυσόμαλλο Φοίβο, που στις δίδυμες κορυφές του βράχου του Παρνασσού, με την συνοδεία λαμπρών Δελφικών παρθένων ξεκινά για τα κρυστάλλινα ρεύματα της Κασταλίας,
διασχίζοντας στο Δελφικό ακρωτήρι την προφητική κορυφή.
Πέρα από την ένδοξη Αττική, έθνος της σπουδαίας πόλεως που χάρι στις προσευχές του Τριτωνίδη πολεμιστή, κατέχει μια λοφοπλαγιά προστατευμένη από κάθε κακό. Στους ιερούς βωμούς ο Ήφαιστος αφιερώνει μηρούς ιερών ταύρων. Μαύρος καπνός μέσα από τις φλόγες ανεβαίνει προς τον Όλυμπο. Το διαπεραστικό θρόϊσμα των λωτών μουρμουρίζει το τραγούδι τους και η χρυσή, γλυκόηχη κιθάρα απαντά στις φωνές των ανθρώπων….
Αφιερωμένο στον Απόλλωνα που με ξενάγησε στην ομορφιά των Νυμφαίων και το Μεγαλείο του Θεού Απόλλωνα!
Ένα ιστορικό ντοκουμέντο του 20 ου αιώνα.
Ένα ντοκιμαντέρ του Νικόλα Μοσχονά για την Ρόδο γυρισμένο στα τέλη του 1950. Το βίντεο είναι γυρισμένο στα αγγλικά.
Αρχείο :Πάνος Παπαγεωργίου
Πηγή: [ifmedia.gr]
Βίντεο ντοκουμέντα, που καταγράφουν τη ζωή στη Ρόδο κατά την Ιταλική κατοχή, την περίοδο 1921-1940. Είναι αποσπάσματα από το Ιταλικό αρχείο, αλλά όπως μου επισήμανε η πηγή τους, είναι περιουσία του Ροδιακού λαού! Απολαύστε τα…
Πηγή:hppt://rokar-rokar.blogspot.com
Ένα βίντεο Ντοκουμέντο, από το έτος 1922, όταν η Ρόδος βρισκόταν επί Ιταλικής Κατοχής.
Οι Ιταλοί, κατέγραφαν τους χορούς της Δωδεκανήσου, έτσι σε αυτά τα δυο λεπτά, μπορείτε να παρακολουθήσετε τους κατοίκους των χωριών Κρητηνία και Έμπωνα να χορεύουν Σούστα και Ζεϊμπέκικο! To βίντεο δεν έχει ήχο!
Πηγή: [www.kritinia.gr]
Μια από τις σπουδαιότερες μεταπολεμικές ταινίες, γυρισμένη στο όμορφο νησί της Ρόδου. Η ασπρόμαυρη ταινία του 1948, σε σκηνοθεσία Μιχάλη Γαζιάδη και Γιάννη Φιλίππου, πραγματεύεται την μια αισθηματική αλλά και ιστορική πλοκή στο ιταλοκρατούμενο νησί με τον υποπλοίαρχο του Βασιλικού Ναυτικού να ερωτεύεται την Άννα Ροδίτη, μέλος της αντίστασης και έτσι να αρχίζει η δική τους ιστορία…
Ηθοποιοί: Λάμπρος Κωνσταντάρας, Λάλας Ιακωβίδης Νίκος Ματθαίος, Γιάννης Πρινέας, Δήμος Σταρένιος, Δημήτρης Βουδούρης. Αλίκη Άλφα, Καίτη Πάνου, Πέρσα Βλάχου.
Σενάριο: Παναγιώτης Παπαδούκας, Γιώργος Ασημακόπουλος, Βαγγέλης Σπυρόπουλος, Βασίλης Σπυρόπουλος
ΑΝΝΑ ΡΟΔΙΤΗ from TTE on Vimeo.
Στη Ρόδο πραγματοποιήθηκε η πρώτη στάση της βασιλικής περιοδείας στα Δωδεκάνησα το 1929 με το θωρηκτό Savoia στις 19/5/1929. Τη βασιλική οικογένεια υποδέχθηκε ο κυβερνήτης Mario Lago.
Πατήστε εδώ για να παρακολουθήσετε το βίντεο.
Πηγή: Ιταλικό Ινστιτούτο Luce
Βίντεο που δείχνει την άφιξη των Άγγλων στη Ρόδο και τα Δωδεκάνησα, χωρίς ήχο.
Πηγή: [www.kalymnos-archives.gr]
Θεέ μου δώσ’μου φώτιση και στο μυαλό σοφία, για να εξιστορώ σωστά αυτή την ιστορία.
Η ιστορία που θα πω έχει ομορφιά και χάρη, ν’ακούσετε να μάθετε πως κτίστηκε το Θάρρι.
Κάποτε ήταν βασιλιάς με μια βασιλοπούλα, που την αγάπα κι ήθελε να της τα δώσει ούλα.
Ήθελε το βασίλειο όλο να της πομείνει, κυρία και βασίλισσα πάνω στη γη να γίνει.
Μ’όμως αυτή αρρώστησε μ’ασθένεια μεγάλη, κι είχε μεσ’στην καρδιά καημό και στο κεφάλι ζάλη.
Ήτανε μεταδοτικιά η ασθένεια πούχε κάνει, κι ο Βασιλιάς την έφερε δω πέρα να πεθάνει.
Ο βασιλιάς την έκανε δω πέρα εξορία, η αρρώστια μη μεταδοθεί σ’όλη την πολιτεία.
Δυο αλάφια της εφήκανε γιανα την συντροφεύουν, τα φίδια να σκοτώνουνε και να την προστατεύουν.
Η Ρόδος μας από παλιά ελέγετο Φιδούσα, φίδια πολλά και άλλα ερπετά την εκυριαρχούσαν .
Κι εκείνη η βασίλισσα πούταν αρρωστημένη, έπινε γάλα του ελαφιού και ζούσε η καημένη.
Εζούσε η Βασίλισσα με του ελαφιού το γάλα, και με τα βότανα της γης που τα τοπία εβγάλαν.
Βγήκαν στο τόπο κυνηγοί κι ήρθαν να κυνηγήσουν, ελάφια κι αγριογούρουνα να βρουν να σφεντονίσουν.
Εκυνηγούσαν οι κυνηγοί εκείνο τον αιώνα, με ξύλα και με ρόπαλα, με πέτρες και σφεντόνα.
Βρήκαν τα ελάφια οι κυνηγοί και τα εσφεντονίσαν, κι οι σφεντονιές αστόχευσαν και δεν τα εκτυπήσαν.
Τρέχουν τ’ελάφια βιαστικά και με πολύ τρεμούλα, και στο λιβάδι χώθηκαν πούταν η βοσκοπούλα.
Εθάρρεψαν οι κυνηγοί πως τάχαν κτυπημένα, και στο λιβάδι τρέξανε να τάβρουν σκοτωμένα.
Έκθαμποι έμειναν οι κυνηγοί και λίγο φοβισμένοι, σαν είδαν τη βασίλισσα τ’αλάφια αγκαλιασμένη.
Φοβήθην κι η βασίλισσα κ’έτρεμε η καρδιά της, μην τυχόν και σκοτώσουσι τα ελάφια πουν δικά της.
Λέει τους για όνομα Θεού τ’αλάφια είναι δικά μου, κι από αυτά εγώ έζησα και βρήκα την υγειά μου.
Λέει τους για όνομα Θεού μην μου τα σφεντονάτε, δέστε πως έγινα καλά στο βασιλιά να πάτε.
Άμετε διαλαλήσετε στου βασιλιά την πόλη, πέστε πως έγινα καλά του βασιλιά η κόρη.
Τρεχάτοι εφύγαν οι κυνηγοί και εφθάσανε στην πόλη, και είπαν πως έγινε καλά του βασιλιά η κόρη.
Κι ο Βασιλιάς σαν έμαθε ετούτο το μαντάτο, από χαρά εδιάταξε όλο του το φουσάτο.
Να σπεύσουν να ετοιμασθούν γοργά να ταξιδέψουν, στον τόπο πουν’η κόρη του να δουν και να πιστέψουν.
Σαν αστραπή εξεκίνησαν και σαν βροντή εφθάσαν, σαν είδαν τη βασίλισσα τα λογικά τους χάσαν.
Της άνοιξης τις ομορφιές η κόρη είχε πάρει, κι από αυτήν εκτίσθηκε το μοναστήρι Θάρρι.
Εσκέφτηκε ο Βασιλιάς να κτίσει εκκλησία, και εις την κόρη του έδωσε την πάσα εξουσία.
Πετά το δαχτυλίδι της με δύναμη καμπόση, να ιδούν που θέλει να κτισθεί κι ώσπου θε να πεσώσει.
Χάσαν το δαχτυλίδι της κι όλοι τους το ζητούσαν,‹‹θαρρώ πουδω θαρρώ πουκει›› όλοι εσυζητούσαν.
Βρήκαν το δαχτυλίδι της και πίσω της τοδώσαν, και για την εκκλησία μας ευθύς εθεμελιώσαν.
Κι όταν εκτίσθη η εκκλησιά τί όνομα να πάρει; θαρρώ που δω θαρρώ που κει την ονομάσαν Θάρρι.
Θάρρι την ονομάζουμε αυτήν την εκκλησία, κι όσοι την επισκέπτονται βρίσκουσι σωτηρία.
Την εκκλησία μας αυτή την ονομάζουν Θάρρι, και όποιος δεν ήρθε να την δει τον κόσμο δεν εχάρη.
Όλο τον κόσμο προσκαλώ νάρθουν να την ιδούσι, ένα κερί ν’ανάψουσι και να προσευχηθούσι.
Γράφει ο Νικόλαος Χατζηκωνσταντάκης
από τα Λάερμα.
Τι χαρακτηρίζει δυναμικά τα νησιά του Αιγαίου και την πολυδιάστατη πλευρά της Ρόδου; Η Ιστορία της! Έτσι λοιπόν, τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, ο κινηματογράφος συναντά στη Ρόδο την Ιστορία και ξεκινάει τη δράση του με χρώματα βγαλμένα από τις σελίδες της Ιταλοκρατίας, της Γερμανικής Κατοχής για να φτάσει στην πολυπόθητη απελευθέρωση της Δωδεκανήσου.
Οι σκηνοθέτες γοητεύονται από το μπλε φόντο του αιγαίου, από τα πανέμορφα τοπία στο σμαραγδένιο, ηλιόλουστο νησί της Ρόδου, αυτό που φιλοξένησε δεκάδες ελληνικές και ξένες ταινίες σε κάθε μυστική και ιστορική γωνιά του.
Θεαματικά λοιπόν, η υπέροχη Ρόδος θα κάνει την πρώτη εμφάνιση της στη μεγάλη οθόνη το 1948 με την ταινία του Μιχάλη Γαζιάδη «Άννα Ροδίτη» και πρωταγωνιστή αυτής τον Λάμπρο Κωνσταντάρα. Μια από τις σημαντικότερες μεταπολεμικές ταινίες, αφιερωμένη στον πάλαι ποτέ αγωνιζόμενο ελληνικό λαό.
Εκείνος ανοίγει την κινηματογραφική «αυλαία» και στη σκηνή τον ακολουθούν τις επόμενες δεκαετίες μεγάλοι καλλιτέχνες με ταινίες αντάξιες του κύρους που αρμόζει στο νησί της Ρόδου. «Κρουαζιέρα στη Ρόδο» σε σκηνοθεσία του Γιάννη Δαλιανίδη το 1960 και οι περίφημες «Νύχτες στο ΜίραΜάρε» σε σκηνοθεσία του Ορέστη Λάσκου.
Τα πλάνα της Νήσου όμως που στολίζει το Αιγαίο γίνονται ζηλευτά από πολλούς σεναριογράφους και σκηνοθέτες, που τα επιλέγουν να εμφανιστούν σε επιτυχημένες ταινίες όπως «Το δόλωμα», σε σκηνοθεσία Αλέκου Σακελλαρίου, τα «Κορίτσια για Φίλημα» του Γιάννη Δαλιανίδη, «Κάτι κουρασμένα παλικάρια» του Νίκου Δημόπουλου κ.α Στα επόμενα χρόνια όσο φωτίζεται η μεγάλη οθόνη, τόσο φωτίζεται και η καλλιτεχνική όψη της Ρόδου. .. Σημείο αναφοράς για την κινηματογραφική πορεία της Ρόδου, στάθηκε η Λουκία Ρικάκη με το να κάνει γνωστή τη Ρόδο μέσα από τα έργα της «Κράτησε Με», «τα παιδιά της Χορωδίας» αλλά και τη δημιουργία τoυ φεστιβάλ «Eco films», δίνοντας μια νέα πολιτισμική νότα στο νησί.
Το λαμπρό όνομα της Ρόδου ως πρωταγωνίστρια δεν μένει κρυφό στους μεγάλους καλλιτέχνες του εξωτερικού, οι οποίοι δράττονται της ευκαιρίας και έρχονται στο κοσμοπολίτικο νησί της Ρόδου για τα γυρίσματα της δικής τους ταινίας. Το 1960 o Yul Brynner θα πρωταγωνιστήσει στο «Sunrise Package», γυρισμένη στην ανεπανάληπτη Λίνδο και το 1961 ο Anthony Quinn, θα συμπεριλάβει πλάνα από το νησί των Ιπποτών σε μια από τις μεγαλύτερες ταινίες όλων των εποχών , τα «Κανόνια του Ναβαρόνε». Στη Ρόδο έρχονται επίσης η Catherine Deneuve και ο Jean-Paul Belmondo για το «La chasse à l’homme», καθώς το 1979 πολλοί γνωστοί ηθοποιοί έρχονται στο νησί για τα γυρίσματα της ταινίας «Escape to Athena». Τα γυρίσματα του «High Season», θα φιλοξενηθούν στη Λίνδο το 1987 αλλά και της ταινίας «Pascali’s Island» σε διάφορα μέρη της Ρόδου το 1988. Σκηνές από τη Ρόδο εμφανίζονται επίσης στις ταινίες «Ω, Ιερουσαλήμ» του Elie Chouraqui και «Idegolo»κ Gergely Fonyó το 2006, καθώς και στο El Greco του Γιάννη Σμαραγδή το 2007.
Στο επονομαζόμενο ακρωτήριο Βόδι, υπάρχουν οι γνωστές από την αρχαιότητα ακόμα Ιαματικές Πηγές της Καλλιθέας. Από την πηγή αναβλύζει κόκκινο νερό και χαρακτηρίζεται ως χλωρονατριούχος. Η θερμοκρασία είναι 17 οC – 18 οC και η ραδιενέργεια 0.6 μονάδες Mache.
Τα νερά της Καλλιθέας εγκρίνονταν για θεραπεία των παθήσεων της αρθρίτιδας, τις δερματοπάθειες, την παχυσαρκία, το διαβήτη, τις τροπικές ασθένειες, τη δυσεντερία, την ελονοσία, τις αλλεργίες, το άσθμα, τις κυστίτιδες, τη διάρροια και τις παθήσεις των εντέρων.
Οι Θέρμες Καλλιθέας στέκονται ως ένα υπέροχο αρχιτεκτονικό κτίριο , ανατολίτικου ρυθμού που κρύβει μεγάλη ιστορία. Το 1927 άρχισε από εκεί η μελέτη των υδάτων και το 1928 άρχισαν να κατασκευάζονται οι βασιλικές εγκαταστάσεις από τον Πέτριο Λομπάρντι. Τα εγκαίνια των εγκαταστάσεων έγιναν το 1929 από τους Ιταλούς και έκτοτε το σημείο έγινε πόλος έλξης χιλιάδων επισκεπτών. Οι εγκαταστάσεις αυτές εντάσσονται στις μεγαλύτερες της Ανατολικής Μεσογείου.
Από την κεντρική είσοδο, ο επισκέπτης συνεχίζει προς μια πλατεία με στρογγυλό σιντριβάνι και στις σκάλες που ακολουθούν την κλίση του εδάφους. Η δεύτερη είσοδος, που οδηγεί προς την κυρίως σκάλα, καλύπτεται δεξιά και αριστερά με κίονες που στήριζαν την πέργολα, γεμάτη από βοκαμβίλιες. Στη συνέχεια η σκάλα οδηγεί στο περιστύλιο, δεξιά και αριστερά σε κυκλικές εγκαταστάσεις – όπου βρίσκονταν τα εργαστήρια και τα γραφεία – και συνεχίζεται με σκάλες που οδηγούν πάλι από αριστερά και δεξιά στην κυρίως Ροτόντα με θόλο ύψους 14 μέτρων, περίτεχνα διακοσμημένου και κατασκευασμένου έτσι ώστε το φυσικό φως να πε
ρνάει από τα μπλε ρομβοειδή βιτρώ. Από το περιστύλιο τρεις καμάρες οδηγούν στη Στοά του Αναψυκτηρίου των ιαμάτων νερών. Προς την προκυμαία οι κούσπες-σπηλιές διαμορφώθηκαν για να στεγάσουν το αναψυκτήριο και χώρους ανάπαυσης ενώ ακριβώς απέναντι βρίσκεται η πίστα χορού και η θέση της ορχήστρας. Όλοι οι εξωτερικοί τοίχοι ήταν διακοσμημένοι με θάλασσινά μοτίβα και ο όρμος δεξιά σε όλα τα επίπεδα καλύφθηκε με μικρούς δρομίσκους – με δέντρα όλων των ειδών και πέργολες που οδηγούσαν στο θαυμάσιο κυκλικό κτίριο-κήπο με τις βεσπασιανές εγκαταστάσεις. Εκεί όπου στεγαζόταν επίσης χώρος αναγνωστηρίου υπήρχε στο κέντρο ακόμη ένα συντιβάνι.
Τα νερά της Καλλιθέα προέρχονταν από την Αγία Ειρήνη – Πίσω Θέρμα, από την πηγή του Ιπποκράτη στην Κω – Εμπρός Θέρμα και την πηγή της Καλλιθέα ς στη Ρόδο. Από αυτά τα νερά έφτιαχναν τα τελικά μίγματα:
Τα νερά από την πηγή του Ιπποκράτη χαρακτηρίζονταν ως διουρητικά και υπακτικά, από την πηγή της Καλλιθέας ισχυρά υπακτικά και διουρητικά, ενώ της Αγίας Ειρήνης χολαγωγά και τονωτικά. Οι θεραπείες που γίνονταν ήταν ποσιθεραπεία και αμπελοθεραπεία.
Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας ήταν αυξημένα τα κρούσματα μεταδοτικών ασθενειών και ελλιπούς ιατρικής φροντίδας, καθώς στη Ρόδο δε λειτουργούσαν υγειονομεία από το κράτος. Έτσι η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, ήταν 100% αρμοδιότητα των δήμων και των κοινοτήτων του νησιού.
Έτσι το 1889 λειτούργησε στη Ρόδο έως το 1926 το πρώτο πολιτικό νοσοκομείο με δωρεές πολιτών. Το σύστημα υγείας που είχε αναπτυχθεί, ήταν αυτόνομο και έτσι όπως απαιτούνταν για να καλύπτονται οι ανάγκες του κοινωνικού συνόλου και ιδιαίτερα των μειονεκτούντων στρωμάτων.
Νοσοκομείο των Ιπποτών
Οι κοινοτικοί γιατροί πληρώνονταν από το δήμο, έτσι οι υπηρεσίες τους προς τους κατοίκους του νησιού προσφέρονταν δωρεάν. Το 1911 όμως το σύστημα άλλαξε και ο Δήμος κάλυπτε τα έξοδα μόνο των απόρων. Οι υπόλοιποι πλήρωναν το χρόνο μια χρυσή λίρα για την ιατρική τους περίθαλψη, καθώς πλήρωναν και τα φάρμακα. Το 1933 καταργήθηκαν στη Ρόδο οι κοινοτικοί γιατροί, και άρχισε ο νέος θεσμός των κυβερνητικών γιατρών.
Με την Ιταλική κατάληψη της Ρόδου, το σύστημα υγείας παρέμεινε σχεδόν αναλλοίωτο, καθώς η κατάληψη θα ήταν προσωρινή. Παρόλα αυτά η ιταλική διοίκηση βοήθησε στη λειτουργία υγειονομείου και θαλάσσιων μεταφορών. Στη συνέχεια επανήλθε η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη που υπήρχε, διορίστηκαν δημοτικοί γιατροί και εμβολιάστηκε μεγάλο μέρος του πληθυσμού και κυρίως παιδιά. Επίσης έγινε μια προσπάθεια να θεσπιστεί ο κανονισμός λειτουργίας του Νοσοκομείου της Ρόδου και των διάφορων δημοτικών ιατρείων.
Μετά το τέλος του πρώτου παγκοσμίου πολέμου και την επικράτηση της Ιταλίας στα νησιά, παύουν να ασκούν το επάγγελμα της ιατρικής οι άτυπα πρακτικοί ιατροί και έχουν άδεια ασκήσεως επαγγέλματος, μόνο οι έχοντες πτυχίο. Παρόλα αυτά δόθηκε άδεια ακήσεως επαγγέλματος σε 48 πρακτικούς ιατρούς, καθώς εξασκούσαν τ ο επάγγελμα πάνω από 6 έτη.
Με την σίγουρη πλέον εγκατάσταση των Ιταλών στα νησιά, στις 9 Αυγούστου 1924 λειτούργησε το Βασιλικό νοσοκομείο της Ρόδου, άρτια εξοπλισμένο με διευθυντή τον G.Gallina. Επίσης τον Αύγουστο του 1925, αναδιοργανώθηκε πλήρως το γραφείο υγιεινής και υπηρεσιών υγείας. Το 1927, άρχισαν να κατασκευάζονται τα ιαματικά λουτρά της Καλλιθέας. Τέλος, πάρθηκαν σημαντικά μέτρα κατά της ελονοσίας.
Κατά την Ιταλογερμανική κατοχή δεν άλλαξε τίποτα απολύτως στον τομέα της υγείας για τη Ρόδο. Όταν τη διοίκηση του νησιού πήραν οι Άγγλοι, η κατάσταση άγγιζε τα όρια της αθλιότητας με την πείνα, τον υποσιτισμό και την έλλειψη φαρμάκων να μαστίζει το νησί. Τότε ιδρύθηκε ακόμα ένα νοσοκομείο στο κέντρο της πόλης, το “Θέρμαι” καθώς και το σανατόριο της Βάρης.
Σανατόριο Ελεούσας
Όταν ανέλαβε η ελληνική διοίκηση βρήκε μια διαλυμένη Ρόδο σε όλους τους τομείς και στην υγεία. Το υπουργείο υγιεινής έστειλε στη Ρόδο τον ταγματάρχη Τσακαλίδη και το Υπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας τον Χρήστο Παπαλουκά, ώστε να καταγραφούν οι ανάγκες για ένα νέο σύστημα υγείας. Οι προτάσεις αυτές άρχισαν να υλοποιούνται και να αναβαθμίζονται τα επόμενα χρόνια. Μερικές εξ αυτών για τη Ρόδο ήταν:
και πολλές ακόμα που άρχισαν να δίνουν πνοές ανακούφισης στο λαό της Ρόδου.
Το 1309 καταλαμβάνουν τη Ρόδο, γνωστοί με πολλά ονόματα . O επίσημος τίτλος τους ήταν “Ιππότες του Τάγματος του Νοσοκομείου του Αγίου Ιωάννη της Ιερουσαλήμ”, μα ήταν ευρύτερα γνωστοί ως Ιππότες του Άη Γιάννη ή Ιωαννίτες Ιππότες ή Ιππότες της Μάλτας, ακόμα και Ιππότες της Ρόδου.
Το περίφημο τάγμα των Ιπποτών ιδρύθηκε από κάποιον Γενάρδο Τενκ, ο οποίος ήταν καλόγερος και επικεφαλής σε κάποιο νοσοκομείο της Ιερουσαλήμ σύμφωνα με κάποιο θρύλο. Με την κατάληψη της Ιερουσαλήμ από τους σταυροφόρους και την επευφημία του Γενάρδου για τις υπηρεσίες που πρόσφερε, το νοσοκομείο προσέλκυσε και άλλους μοναχούς και αναλαμβάνει να προστατεύει τον κόσμο παίρνοντας πλέον στρατιωτική μορφή. Το καλό που έκαναν έγινε γενικότερο και σταδιακά επεκτάθηκε… Μετά την εκδίωξη των χριστιανικών δυνάμεων, το τάγμα συνέχισε τη δράση του στη Ρόδο και μετέπειτα στη Μάλτα.
Η Ιεραρχία του τάγματος είχε ως εξής:
Ιππότε της Δικαιοσύνης
Έπρεπε να κατάγονται από αριστοκρατική οικογένεια τουλάχιστον κατά τέσσερις γενεές και από την μητέρα και από τον πατέρα. Από αυτούς εκλέγονταν τα τα στρατιωτικά και διοικητικά μέλη του τάγματος.
Καπελάνοι
Ήταν οι ιερείς του τάγματος. Τελούσαν όλα τα ιερά καθήκοντα και ακολουθούσαν παντού το τάγμα. Διαιρέθηκαν σε δυο κατηγορίες: σε αυτούς που τελούσαν τα ιερά καθήκοντα στη Ρόδο και σε αυτούς που πρόσφεραν το ανάλογο έργο στην Ευρώπη.
Σεργέντες
Ήταν οι σεργέντες των όπλων και οι υπηρέτες. Οι σεργέντες των όπλων υπηρετούσαν τους ιππότες και είχαν τη δυνατότητα να γίνουν και αυτοί ιππότες. Οι υπηρέτες υπηρετούσαν το νοσοκομείο και τους ξενώνες, καθώς δεν είχαν τους απαραίτητους τίτλους ευγενείας για να γίνουν ιππότες.
Οι Ιππότες είχαν πάρει τους μοναχικούς όρκους “της Δικαιοσύνης”, όμως μπορούσαν να γίνουν για ειδικές περιστάσεις και ιππότες χωρίς να είναι μοναχοί και παίρναν του όρκους ”της Χάριτος”.
Έχοντα ορκιστεί αγνότητα, πενία και υπακοή μάχονταν υπέρ πίστεως!
Ο Π αναγιώτης Βενετοκλής έζησε ως λόγιος στη Ρόδος τον 19ο αιώνα. Έλαβε την αρχική του εκπαίδευση στη Ρόδο και έπειτα στη Σμύρνη από τους διδισκάλους του Γένους Κούμα και Οικονόμου, για να εγκατασταθεί στη συνέχεια μόνιμα στη Ρόδο.
Από τα έργα του τα οποία διασώζονται μέχρι σήμερα, φαίνεται πως είχε ευρεία και υψηλού επιπέδου μόρφωση. Στάθηκε πνευματικός στύλος του νησιού, συμβάλλοντας στην πνευματική πορεία της Ρόδου. Πρόσφερε σημαντικές και ουσιώδεις υπηρεσίες στη Ρόδο κατά τη διάρκεια της ζωής του, όπως και στους μετέπειτα Ρόδιους και όχι μόνο, παρέχοντας σημαντικές πληροφορίες για την εποχή εκείνη στο νησί.
Ονομαστικά τα έργα του είναι: “Ποιήματα”, “Ελληνική Γραμματική”,”Βραχείαι παρατηρήσεις εις τίνας λέξεις και παροιμίας της καθ΄ημάς ελληνικής γλώσσης, εκ των ατάκτων του μακαρίτου σοφού Κοραή και εκ των Κυπριακών του καθηγητού Α. Σακελλαρίου.
Η συλλογή των ποιημάτων του αποτελείται από δέκα ωδές, επιγράμματα και γνωμικά. Κάνοντας κλικ εδώ, μπορείτε να διαβάσετε τα ποιήματα.
Ο Παναγιώτης Βενετοκλής γύριζε στα χωριά της Ρόδου και κατέγραφε λέξεις και εκφράσεις της Ροδίτικης διαλέκτου , συγκρίνοντας τες με άλλες διαλέκτους. Επίσης κατέγραφε τοπικές παροιμίες. Κάνοντας κλικ εδώ, μπορείτε να διαβάσετε το έργο του “Βραχείε Παρατηρήσεις”.
Τα έργα του ανυψώνουν τον ελληνικό πολιτισμό και τον Ροδιακό πνευματικό θησαυρό, αλλά και το προσωπικό του ήθος κόντρα στις αντιξοότητες, σε ένα καθεστώς που αφάνιζε τον ελληνισμό και το λαό της Ελλάδος.
Ο λόγιος της Ρόδου, Παναγιώτης Βενετοκλής πέθανε στις 11 Σεπτεμβρίου 1847 στην είσοδο της εκκλησίας του Αγίου Νικολάου. Η πλάκα του τάφου του αναγράφει “Έγραψα εν Ρόδω την 25η Νοεμβρίου 1863, Π. Βενετοκλής (το είχε γράψει ο ίδιος). Ετελεύτησε την 11η Σεπτεμβρίου 1874 (προστέθηκε μετά θάνατον)”
ΠΟΛΙΟΥΧΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΡΟΔΟΥ, ΕΙΡΤΑΖΕΙ 14 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
Ο Άγιος Κωνσταντίνος ο Υδραίος έζησε κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Τόπος γέννησης του και τόπος που τον φιλοξένησε στα πρώτα χρόνια της ζωής του υπήρξε το νησί της Ύδρας. Οι γονείς του ήταν ευλαβείς πιστοί και τον γαλούχησαν με τις αρχές και τα πιστεύω του χριστιανισμού και με περίσσια αγάπη για το Χριστό.
Μεγαλώνοντας και εξαιτίας των κακουχιών της σκληρής ζωής, ο Κωνσταντίνος αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την πατρίδα του και να μεταβεί στη Ρόδο, ώστε να δουλέψει και να προσφέρει κάποια βοήθεια στο σπίτι του.
Όπως ήταν τίμιος και εργατικός δεν δυσκολεύτηκε να διεισδύσει στην κοινωνία της Ρόδου και να γίνει αγαπητός σε αυτή. Κάποιος τον γνώρισε στο διοικητή τής Ρόδου Χασάν Καπιτάν, ο όποιος του έδωσε εργασία στο σαράι του.
Κάποιο βράδυ ο Κωνσταντίνος σε ένα γλέντι του Χασάν Καπιτάν μέθυσε και εκείνος κάλεσε τους χοτζάδες για να του κάνουν περιτομή. Έτσι και έγινε, επίσης του φόρεσαν το άσπρο σαρίκι και τον ονόμασαν Χασάν, όπως και το διοικητή του.
Όταν ξύπνησε και αντιλήφθηκε τι είχε συμβεί, ήρθε σε δύσκολη θέση και δεν αντέδρασε αμέσως. Μα στεναχωρήθηκε ακόμα περισσότερο όταν με τα λεφτά που έστειλε στη μάνα του, έφτασε και το μαντάτο ότι αλλαξοπίστησε. Εκείνη δε δέχθηκε τα λεφτά, τα πέταξε και έκλαιγε απαρηγόρητη μέρες ολόκληρες.
Το ίδιο συνέβη όμως και στη Ρόδο, όλοι του οι φίλοι τον απαρνήθηκαν, αποξενώθηκε απ’ αυτούς γιατί τον θεωρούσαν γενίτσαρο.
Όταν πήγε στην Ύδρα να επισκεφθεί τη μητέρα του, στο δρόμο κουράστηκε και ζήτησε λίγο νερό. Μια γυναίκα του έδωσε να πιει, μα μόλις εκείνος προχώρησε λίγο η γυναίκα έσπασε το σταμνί απ’ όπου ήπιαν νερό τα χείλη του προδότη. Φθάνοντας στο σπίτι του κτύπησε την πόρτα και στην ερώτηση της μητέρας του ποιος είναι απάντησε, «Εγώ είμαι ο γιος σου ο Χασάνης πού ήρθα από την Ρόδο». Με τσακισμένη την φωνή από τον πόνο του άπαντα: «Δεν σου ανοίγω. Εγώ δεν έχω κανένα γιο Χασάνη. Έχω γιο μόνο Κωνσταντίνο».
Το νεαρό παιδί στεναχωρήθηκε τόσο πολύ που γύρισε αμέσως στη Ρόδο και επισκέφθηκε ένα ασκητή πνευματικό σε μια σπηλιά στο Ροδίνι. Γονάτισε μπροστά του και εξομολογήθηκε την αμαρτία του. Ο πνευματικός του διάβασε την συγχωρητική ευχή και τον συμβουλεύει για το τι έπρεπε να πράξει από ‘κει και πέρα.
Πέταξε το σαρίκι και τα τούρκικα ρούχα και παίρνοντας ένα πλοίο πήγε πρώτα στην Κριμαία και στην συνέχεια στην Κωνσταντινούπολη όπου ο Εθνομάρτυρας Πατριάρχης άγιος Γρηγόριος ο Ε ‘ τον συμβούλεψε να πάει στο Άγιο Όρος και να μείνει εκεί για πάντα.
Έζησε στην Μονή των Ιβήρων με πολλή προσευχή και μετάνοια ζώντας με πολλή μετάνοια, προσευχή και άσκηση, όπου έλαβε το Σχήμα του Μονάχου. Λίγο καιρό αργότερα με την άδεια τοΰ Πνευματικού του γύρισε στην Ρόδο αποφασισμένος να πάει στον Χασάν Καπιτάν και να του πει ότι είναι Χριστιανός και Χριστιανός θα πεθάνει.
Να και έφτασε η στιγμή! Βρίσκεται μπροστά στο παλιό αφεντικό του, τον ατρόμητο διοικητή της Ρόδου, τον Χασάν. Με πίστη και απερίγραπτη τόλμη του λέγει: «Χασάν μπέη είμαι ο άλλοτε υπηρέτης σου Κωνσταντίνος από την Ύδρα πού με δόλο με κάνατε Μουσουλμάνο. Σου επιστρέφω την ψεύτικη θρησκεία σου και σου λέγω ότι Χριστιανός είμαι και Χριστιανός θα πεθάνω».Ό Χασάν βλέποντας τον Κωνσταντίνο να του πετάει με θράσος το μουσουλμανικό σαρίκι θύμωσε αφάνταστα και όρμησε κατά πάνω του χτυπώντας τον με γροθιές και κλωτσιές. Στο παλάτι των Ιπποτών υπήρχε ένα σκοτεινό υπόγειο πού το έλεγαν φυλακή του Ζυνταντοΰ. Εκεί μέσα άρχισαν τα βασανιστήρια του. Τελευταία τον έδεσαν σε ένα κορμό δέντρου βάζοντας τα πόδια του σε δύο τρύπες. Τα υπομένει όλα με αδιάλειπτη προσευχή. Μία νύχτα έλαμψε ή φυλακή από φως που ήρθε απ’ τον ουρανό και τα πόδια του ελευθερώθηκαν από τα δεσμά. Τούρκοι και Χριστιανοί φυλακισμένοι θαύμασαν. Μετά από πέντε μήνες τον ξαναφέρνουν πάλι μπροστά στον τούρκο διοικητή και αφού με την ίδια πίστη και θάρρος ομολόγησε ξανά την χριστιανική του πίστη ξαναμπαίνει στην φυλακή και στις 14 Νοεμβρίου του 1800 μετά από διαταγή του Σουλτάνου θανατώθηκε με απαγχωνισμό κατ’ άλλους στην θέση Κολώνα και κατ’ άλλους στο Μανδράκι. Φιλούσε το σταυρουδάκι του και προσευχόταν και όταν ο δήμιος πήγε να του το πάρει ο Κωνσταντίνος το έριξε στον πλάτανο, για να μην πέσει σε βέβηλα χέρια. Ήταν 30 χρονών ο Κωνσταντίνος όταν υπέστη το μαρτυρικό θάνατο. Διηγούνται δε Τούρκοι και Χριστιανοί ότι την νύχτα εκείνη του μαρτυρίου του Κωνσταντίνου μεγάλος φωτεινός Σταυρός έλουζε με το φως του τον πλάτανο.
Ό τότε Μητροπολίτης Ρόδου Αγάπιος ζήτησαν το άγιο λείψανο και το έθαψαν πίσω από το ιερό του Ναού των Εισοδίων στο Νιοχώρι. Αργότερα ανακαλύφθηκε ή μαρμάρινη πλάκα πού είχε βάλει επάνω από το μνήμα του Αγίου ο συμπατριώτης του Κωνσταντίνος Καφάς πού σήμερα είναι εντοιχισμένη στον ίδιο Ναό.
«Τούτο το μνήμα υπάρχει του Αγίου Νεομάρτυρος Κωνσταντίνου Νυδριώτη, συνδρομή Κωνσταντίνου Υδριώτη Καφά».
Αυτά είχε γράψει ο συμπατριώτης του Αγίου στην πλάκα του τάφου του. Μετά τρία χρόνια ήλθε στην Ρόδο ή μητέρα του Αγίου και πήρε το λείψανο του γιου της μαζί με συστατική επιστολή του Μητροπολίτου Ρόδου Αγαπίου και το μετέφερε στην Ύδρα τοποθετώντας το στο Μοναστήρι της Παναγίας όπου υπάρχει μέχρι σήμερα σε χρυσή θήκη. Ό τότε Ιερέας του Νιοχωρίου Παπαγιάννης κράτησε την ωλένη του χεριού του μάρτυρα πού φυλάγεται σε ασημένια θήκη μέχρι σήμερα στο ιερό της Εκκλησίας.
Μετά από ένα αιώνα το Οικουμενικό Πατριαρχείο κατέταξε επίσημα τον Κωνσταντίνο στην χορεία των αγίων Νεομαρτύρων και όρισε ή μνήμη του να εορτάζεται στις 14 Νοεμβρίου, ημέρα του απαγχονισμού του.
Την πρώτη ακολουθία και το μαρτύριο του Αγίου Κωνσταντίνου του Υδραίου συνέταξε ο Όσιος Νικόδημος ο Αγιορείτης. Ακολουθία για τον πολιούχο άγιο της Ρόδου συνέταξε επίσης και ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ρόδου κ. Κύριλλος.
Απολυτίκια
. Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Παλαιόν.
Κωνσταντῖνον τῆς Ὕδρας, τὸν ὑπέρτιμον ὄρπηκα, τῶν Νεομαρτύρων τὸ κλέος,τὸν ἐν Ῥόδῳ ἀθλήσαντα, ἐν ὕμνοις καὶ ᾠδαῖς Τον λαμπρόν γόνον Ύδρας και της Ρόδου το καύχημα, και Νεομαρτύρων το κλέος Κωνσταντίνον τιμήσωμεν, εν ύμνοις και ωδαίς πνευματικαίς, την μνήμην εκτελούντες την αυτού, ίνα λάβωμεν πλουσίαν την αμοιβήν παρά Θεού κραυγάζοντες. δόξα τω σε δοξάσαντι Χριστώ, δόξα τω σε ενισχύσαντι, δόξα τω εν υστέροις τοις καιροίς σε στεφανώσαντι.πνευματικαῖς, τιμήσωμεν προφρόνως ἀδελφοί, ὡς ὑπὲρ Χριστοῦ παθόντα, καὶ τὸν ἀγχόνης θάνατον δεξάμενον. Ὅθεν συμβασιλεύει τῷ Χριστῷ, καὶ ὑπὲρ ψάμμον ἰάματα, πᾶσι τοῖς προστρέχουσιν αὐτῷ, χύδην χαρίζεται.
Τα ευρήματα στις θάλασσες της Ρόδου επιβεβαιώνουν τις φήμες και τα στοιχεία που θέλουν τους Ρόδιους από τα αρχαία χρόνια περίφημους και σπουδαίους ναυτικούς. Στα αρχαία χρόνια καμιά άλλη πολιτεία δεν μπορούσε να ανταγωνιστεί τη Ρόδο στη ναυτοσύνη. Μάλιστα για την ναυτική τους οργάνωση, δημιούργησαν το ” Ναυτικό Κώδικα”, πρώτο στο είδος του παγκοσμίως.
Ο Ναυτικός Κώδικας των Ροδίων, αποτελείται από μια μεγάλη συλλογή διατάξεων ναυτικού περιεχομένου , της νομοθεσίας του Ιουστινιανού. Βασίζεται σε ήθη και έθιμα που ίσχυαν την εποχή εκείνη και συντάχθηκε μεταξύ 6ου και 8ου αιώνα μ.χ.
Παρακάτω αναφέρονται τα πλέον ιστορικά ναυάγια που συνέβησαν στη θάλασσα της Ρόδου:
Ακόμα, πλήθος βυθισμένων αρχαίων ροδιακών πλοίων βρίσκονται στο βυθό της θάλασσας , καθένα απ’ τα οποία κρύβει θαυμάσια ιστορικά στοιχεία.
Σε όποια γωνιά της Ρόδου και αν σταθείς θα αντικρίσεις ένα απέραντο, γαλάζιο, καθαρό θαλασσινό τοπίο μπροστά που θα κάνει το βλέμμα σου να ταξιδέψει. Παρόλα αυτά στις τουριστικές προτιμήσεις κατατάσσονται με τα καλύτερα σχόλια οι δέκα καλύτερες παραλίες του νησιού!!
Αγάθη: Ένας όμορφος ορμίσκος, 38 χλμ μακριά από την πόλη της Ρόδου, στο δρόμο για Χαράκι στρίβοντας το τιμόνι δεξιά. Μια από τις όμορφότερες παραλίες με άσπρη, απαλή αμμουδιά , καθαρά νερά και οργανωμένη με ομπρέλες, ξαπλώστρες και beach bar.
Απόστολος Παύλος: Βρίσκεται στην όμορφη Λίνδο περίπου 50 χλμ από την πόλη της Ρόδου. Είναι ένας μικρός κόλπος με δυο παραλίες από άμμο και βοτσαλάκι. Η μια προσφέρει άνεση με ξαπλώστρες και καντίνες, ενώ η άλλη την ηρεμία και τη ξεκούραση που αναζητάει ο μοναχικός επισκέπτης. Στις παραλίες υπάρχουν και μικρά βραχάκια ιδανικά για βουτιές στα γαλαζοπράσινα νερά.
Άντονι Κουίν: Λίγο πιο έξω από το Φαληράκι, στις δημοφιλείς βαγιές βρίσκεται ο όμορφος κολπίσκος του Άντονι Κουιν. Η διασημότητα της όπως και η ονομασία της παραλίας οφείλεται πέρα από την ομορφιά της, στα γυρίσματα της ταινίας “Τα κανόνια του Ναβαρόνε” και στον πρωταγωνιστή αυτής Άντονι Κουιν. Τα καταγάλα νερά της περιβάλλονται από βράχια και είναι ιδανική για τους λάτρεις των καταδύσεων λόγω της υποθαλάσσιας μορφολογίας της.
Γεννάδι: Από τις ομορφότερες παραλίες, μεγάλη σε έκταση με άμμο και ψιλόβοτσαλάκι, δίνει την ευκαιρία στους επισκέπτες της να απολαύσουν τα υπέροχα νερά και να δραστηριοποιηθούν σε όλα τα αγαπημένα τους θαλάσσια σπορ.
Καλλιθέα: Σε πολύ κοντινή απόσταση από την πόλη της Ρόδου, μια παραλία που περιβάλλεται από φοίνικες και πεύκα και είναι γνωστή για τις ιαματικικές της πηγές, κτισμένες από τους Ιταλούς.
Παρέλαση 7 Μαρτίου 1948 – Ρόδος
Όταν οι Γερμανοί αποχώρησαν από την Ελλάδα το 1944, δε συνέβη το ίδιο και στα Δωδεκάνησα, καθώς στη θάλασσα κυριαρχούσαν οι σύμμαχοι και η αποχώρηση των Γερμανών ήταν δύσκολη. Λίγο καιρό αργότερα τα γερμανικά στρατεύματα που απέμειναν στη Ρόδο, αναγκάστηκαν να παραδοθούν και η παράδοση έγινε με συνθήκη που υπογράφηκε στις 9 Μαΐου 1945 στη Σύμη. Την ίδια ημέρα, αγγλικές δυνάμεις μαζί με τους άνδρες του Ιερού Ελληνικού Λόγου αποβιβάστηκαν στη Ρόδο. Αν και παρέμεινε το ερωτηματικό στους γηγενείς κατοίκους γιατί δεν παραδόθηκαν τα νησιά αμέσως στις ελληνικές δυνάμεις, οι κάτοικοι υποδέχθηκαν τους σύμμαχους με ενθουσιασμό και το αίσθημα της απελευθέρωσης.
Στη Ρόδο ακολούθησε διορισμός των αρχών και πρώτος Έλληνας δήμαρχος της Ρόδου διορίσθηκε ο Αθανάσιος Καζούλλης. Η απελευθέρωση του νησιού επισφραγίστηκε με μια πλάκα: ” Ο λαός της Δωδεκανήσου εις ανάμνησιν 9 Μαϊου 1945, ημέρας απελευθερώσεως του από ζυγού ξενικού και εις ένδειξιν ευγνωμοσύνης προς τους ελευθερωτάς του: Ιερόν Λόχον και Δύναμιν 281 Ινδικά Τάγματα και S.B.S αρχιστρατηγούντος στρατηγού Πάτζετ ναυαρχούντος ναυάρχου Τένναντ η γουμένου ταξιάρχου Μόφφατ Διοικητού Ιερού Λόχου Συνταγματάρχου Τσιγάντε Σύνδεσμος Δωδεκανησίων εφέδρων ανατίθησιν – 9 Μαΐου 1946.”
Ναι μεν, οι 4 νικήτριες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου Αγγλία, Αμερική, Κίνα και Ρωσία απελευθέρωσαν τα Δωδεκάνησα από τη σκλαβιά, αλλά δεν τα παραχώρησαν στην Ελλάδα, δίνοντας μια διετή αβεβαιότητα στο λαό των νησιών. Οι Άγγλοι κράτησαν καίριες θέσεις και όρισαν αρχές από Κυπρίους και Ινδούς. Επιπλέον οι Ιταλοί κάτοικοι της Ρόδου και επιχειρηματίες, συνέχιζαν να ζουν ανενόχλητοι στο νησί, έχοντας την εύνοια των νέων αρχών.
Χαρακτηριστικό συμβάν της αγγλικής κατοχής ήταν η διακοπή της πρωτοβουλίας του νέου Δημάρχου κ. Καζούλλη από τις Ιταλικές αρχές να αντικαταστήσει τα ιταλικά ονόματα των δρόμων με ελληνικά. Γεγονός για το οποίο τελικά υπερίσχυσε η ελληνική άποψη. Με το να μην μπουν τα νησιά αμέσως σε ελληνική κατοχή, τα αποτελέσματα ήταν να χαθεί όλη η λεία του πολέμου, να καταστραφούν στρατώνες, ιστορικά κτήρια και η μετέπειτα ελληνική διοίκηση να βρει μονάχα γκρεμισμένους τοίχους.
Η Ροδιακή κοινωνία άρχισε όμως αργά και σταθερά να κάνει τα πρώτα βήματα στην νέα της ζωή. Οι αγγλικές αρχές σε συνεργασία με τη δημοτική αρχή προ νόησαν για την παιδεία οργανώνοντας μια Εξαμελή Κεντρική Εκπαιδευτική Επιτροπή και εκλέγοντας τη σχολική εφορεία. Επίσης κατά την Αγγλική Κατοχή κυκλοφόρησε η εφημερίσα “ΧΡΟΝΟΣ”, το περιοδικό “ΤΕΧΝΗ” και έγινε ανασύσταση του γυμναστικού σύλλογου “ΔΙΑΓΟΡΑΣ” με νέα δράση.
Στην επόμενη διετία από την αποχώρηση τν Γερμανών κατέφυγαν στη Ρόδο όλοι όσοι είχα πάθει καταστροφές κατά τη διάρκεια του πολέμου από τα γύρω χωριά και νησιά και εγκαταστάθηκαν στην πόλη. Επίσης με την επαναλειτουργία των σχολείων υπήρχαν ελλείψεις στο προσωπικό κι έτσι άρχισε ο επαναπατρισμός των δασκάλων από την παλιά Ελλάδα. Αυτά τα δυο γεγονότα έδωσαν στο νησί μια νέα όψη ελληνική και άρχισε να παίρνει πάλι έναν πανδωδεκανησιακό χαρακτήρα. Τα πάντα στο νησί της Ρόδου, άρχισαν να ομαλοποιούνται, να αποποιούνται τον αφελληνισμένο χαρακτήρα και η νήσος ήταν πλέον έτοιμη για την σύνδεση της με την υπόλοιπη Ελλάδα.
Στις 27 Ιουνίου 1946 αποφασίσθηκε από το συμβούλιο 4 υπουργών εξωτερικών να παραχωρηθεί η Δωδεκάνησος αποστρατικοποιημένη στην Ελλάδα. Η απόφαση εγκρίθηκε από τις 4 Δυνάμεις και αμέσως δόθηκε η άδεια από τις αγγλικές αρχές να υψωθεί η Ελληνική σημαία στο Δημαρχείο της Ρόδου στις 16 Ιουλίου 1946.
Άμεσα υπογράφηκε συνθήκη ειρήνης μεταξύ της Ιταλίας και των Δυνάμεων, με την οποία παραχωρούσαν τα Δωδεκάνησα για την προσάρτηση τους με την Ελλάδα. Πλέον τα Δωδεκάνησα είναι πανέτοιμα γεμάτα πατριωτικό αίσθημα να υποδεχτούν τη Λευτεριά!
“Δώδεκ’ αψίδες θριάμβου έχουν στηθή στα δώδεκα λιμάνια
κι έχουνε σφυρηλατηθή με μόχθους και χρυσή περφάνεια,
για να διαβεί η ποθητή μας Λευτεριά κυανόλευκα ντυμένη,
κάθε νησιού μας πάλι η ένδοξη στεριά ελεύθερη θα γένη.”
και σείει το μανικάκι του και πέφτει το λοάρι.
στης Παναγιάς τα γόνατα και στου Χριστού τ’ αγκάλια.
κ’ εσύ παπλωματάκι μου, σύρε και σκέπασε το.
απού το κοιλοπόνεσε μια δάφνη στο περβόλι.
στον Άι Τάφο του Χριστού να πάει να προσκυνήσει.
που δεν το ‘ρίζει ο βασιλιάς να στείλει να το πάρει.
να κάμεις κλώνους και κλωνιά στον κόσμο να ξαπλώσεις.
και λούσου με το κρυον νερό, που πίνουν οι αγγέλοι.
κοιμήσου, που να σε χαρεί ο νιος που θα σε πάρει.
σαν το καράβι στο γιαλό με τον καραβοκύρη.
και ρίξε στ΄αγκαλάκια του ρόδα και μενεξέδες.
που ‘χει τον δυόσμο τον πολύ και το ζηλεύγουν όλοι.
γίμωσε τη ποδίτσα του αθθούς και λουλουδάκια.
τα κόκκινα τριαντάφυλλα πάνω στα μάγουλα σου.
και στη Κωσταντινούπολη τα μαλαματικά σου.
Ακολουθώντας έναν ανηφορικό δρόμο λίγο πιο έξω από το χωριό Απολακκιά και πηγαίνοντας προς το χωριό Κατταβιά, ανεβαίνει κανείς στο βουνό Σκιάδι. Στην κορυφή του βουνού βρίσκεται η Ιερά Μονή της Παναγίας Σκιαδενής που προστατεύει από ψηλά τα χωριά της Ρόδου.
Για την ονομασία του της Παναγίας αλλά και του βουνού, υπάρχουν δυο εκδοχές. Η πρώτη δηλώνει ότι το μέρος που είναι χτισμένο το μοναστήρι, ακόμα και το πρωί που ανατέλλει ο ήλιος δε φωτίζεται αμέσως και παραμένει σκιαδερό (σκιερό). Η δεύτερη εκδοχή, αφορά το σχήμα του βουνού αν το κοιτάξει κανείς από μακριά και την ομοιότητα του με σκιάδιον , δηλαδή ένα πυραμιδοειδές καπέλο.
Η ακριβής ημερομηνία ίδρυσης του μοναστηριού δεν είναι γνωστή. Ημερομηνίες που έμειναν χαραγμένες στο Ιερό Βήμα σηματοδοτούν η μία την κτίση του το 1200 ενώ η άλλη σηματοδοτεί το θεμελίωση του κύριου ναού το 1777. Βέβαιο είναι ότι το μοναστήρι συντηρήθηκε και αποπερατώθηκε στα χρόνια του σεβάσμιου ηγούμενου από την Κατταβιά Ιγνατίου Ζαννετίδη, με την ολοκλήρωση των έργων το 1861.
Η παράδοση αναφέρει ότι μέσα στο δάσος ζούσαν δυο τρεις μοναχοί από το Βάτι ή την Κατταβιά, σε ένα κτίριο που είχαν ονομάσει “Ασκηταργό”, περίπου 300 μέτρα από τη Μονή. Οι μοναχοί αυτοί λοιπόν, έβλεπαν ένα μεγάλο φως και όταν πλησίασαν ένα βράδυ, ανακάλυψαν την εικόνα της Παναγίας. Με ευλάβεια την μετέφεραν στο Ασκηταργό τους, μα το επόμενο πρωί η εικόνα είχε εξαφανιστεί. Όταν την αναζήτησαν, τη βρήκαν στο ίδιο σημείο, όπου την είχαν ανακαλύψει. Έτσι κατάλαβαν ότι η Παναγία επιθυμούσε να μείνει εκεί και έχτισαν τη Μονή προς τιμήν της.
Στην ασημοστόλιστη εικόνα της Παναγίας Σκιαδενής, το πέρασμα του χρόνου άφησε μια έντονη σκοτεινιά, μα παρόλα αυτά η Παναγία έχει τα πιο έντονα, γλυκά και ζωντανά χαρακτηριστικά. Με την εκφραστική παρουσία της προσελκύει πιστούς από όλη τη Ρόδο αλλά και τη Χάλκη. Στο δεξί μάγουλο της Παναγίας υπάρχει μια ανοιχτή πληγή με το αίμα ξερό, ενώ επάνω από το δεξιό ώμο της είναι γραμμένα τα ακόλουθα: “ΑΥΤΟΣ Ο ΧΙΤ ΝΑΣ ΗΡΓΥΡΩΘΕΙ Κ (ΑΙ ΕΠΙΧΡΥΣΩΘΗ ΤΗ ΦΙΛΟΠΟΝΩ ΔΑΠΑΝΗ ΤΟΥ ΠΑΝΟΣΙΟΛΟΓ (ΓΙΟΤΑΤΟΥ) ΑΡΧΙΜΑΝ (ΔΡΙΤΟΥ) Κ. ΙΓΝΑΤΙΟΥ ΕΝ ΤΩ ΣΩΤΗΡΙΩ 1886″.
Πιο κάτω γράφει: ” ΜΡ ΘΟΥ Η ΣΚΙΑΔΕΝΗ”
Πάνω από το φωτοστέφανο του Χριστού γράφει: ” ΕΠΙ ΤΗΣ ΑΡΧΙΕΡΑΤΕΙΑΣ ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙ (ΟΤΑΤΟΥ) ΑΓΙΟΥ ΡΟΔΟΥ ΚΥΡΙΟΥ Κ. ΓΕΡΜΑΝΟΥ ΕΝ ΕΤΕΙ ΣΩΤΗΡΙΩ 1886, ΝΟΕΜΒΡ.24″
Κάτω κάτω στην εικόνα γράφει: “ΕΡΓΟΝ ΤΟΥ ΕΜΑΝΟΗ ΠΑΝΤΕΛΙ Δ. ΧΡΙΣΟΧΟΟΥ ΚΡΗ ΕΤΟΣ 1886″
Στο χώρο της Ιεράς Μονής διασώζονται πολλά κειμήλια μεταξύ των οποίων είναι ίσως η παλαιότερη εικόνα του μοναστηριού, κατασκευασμένη από μαστίχι, η οποία βρίσκεται επάνω στην Αγία Τράπεζα, ενώ ακριβώς δίπλα από αυτή την εικόνα, υπάρχει ένα Ευαγγέλιο του 1781. Επίσης υπάρχουν 5 λειτουργικά βιβλία, το Μηναίο και η Παρακλητική, όλα παλαιών εκδόεσων. Ο κώδικας της Ιεράς Μονής βρίσκεται στην Ιερά Μητρόπολη Ρόδου.
Η Παναγία Σκιαδενή γιορτάζει στις 8 Σεπτεμβρίου, κατά το Γενέθλιον της Θεοτόκου, όπου συγκεντρώνεται στην αυλή της Μονής, πλήθος πιστών για να προσκυνήσει. Επιπλέον, ένα από τα έθιμα που αφορούν την εικόνα της Παναγίας είναι η περιφορά της στα χωριά, κάτι που συμβαίνει μέχρι σήμερα. Αυτό γινόταν για να ευλογήσει στα παλιά χρόνια η Παναγία τα σπαρτά ή να θεραπεύσει τους αρρώστους, ή να ευλογήσει τον τόπο με βροχή. Γυναικόπαιδα και άντρες κρατούν στα χέρια τους τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας και ψάλλοντας τη μεταφέρουν στην αρχή των Νηστειών στο νησί της Χάλκης. Στη συνέχεια επιστρέφει στο Σκιάδι και έπειτα από την Ανάσταση του Λαζάρου που βρίσκεται στη Μονόλιθο, κάθε μέρα μεταφέρεται και σε άλλο χωριό. Στα Σιάννα, στον Έμπωνα, στον Άγιο Ισίδωρο, στην Ίστριο, στην Αρνίθα στην Απολακκιά. Κατόπιν την παραλαμβάνουν οι κάτοικοι στην Κατταβιά, στο Βάτι, στο Γεννάδι, στο Ασκληπειό και στη Λαχανιά. Την Κυριακή του Θωμά η εικόνα μεταφέρεται στη Μεσαναγρό και τη Δευτέρα του Θωμά η εικόνα επιστρέφει στη Μονή.
** Η εικόνα της Παναγίας είναι θαυματουργή με θαύματα να συμβαίνουν κατά τη διάρκεια όλων των δύσκολω
ν περιόδων που πέρασε η Ρόδος και σε όλα τα χωριά. Ένα πολύ γνωστό θαύμα της Παναγίας είναι το εξής: Στα χρόνια των πειρατών, ένα πειρατικό πλοίο, άραξε στη θάλασσα κοντά στο νουνό Σκιάδι και οι πειρατές ανέβηκαν στο βουνό και λεηλάτησαν την εκκλησία. Μαζί τους πήραν και το εικόνισμα της Μεγαλόχαρης. Όταν όμως επέστρεψαν στο καράβι τους, αυτό μαρμάρωσε μαζί με όλο το πλήρωμα. Οι Χριστιανοί το απέδωσαν σε θαύμα της Παναγιάς της Σκιαδενής. Στη θαλάσσια αυτή περιοχή υπάρχει ένα μικρό νησάκι, το οποίο βλέπει κανείς πηγαίνοντας από τη Μεσαναγρό προς Σκιάδι. Το ονομάζουν πετροκάραβο επειδή μοιάζει με κικρό μαρμαρωμένο καράβι.
Η κυρία Παρασκευή Καβαλιέρου, κόρη του κυρ Κωνσταντή (μυλωνά). η οποία τώρα είναι 85 ετών και ζει στη Ρόδο με μεγάλη χαρά αλλά και συγκίνηση μας διηγείται την ιστορία του παλιού αλευρόμυλου της Κρητηνίας και τις ωραίες αναμνήσεις που έχει από το χωριό.
Ο αλευρόμυλος βρίσκεται στη Χιώτη (λίγο έξω από το χωριό) δίπλα από το μουσείο της Κρητηνίας. Σύμφωνα με την παράδοση, άνηκε σε κάποιον Κρητηνέζο, ο οποίος επειδή δεν μπορούσε να αποκτήσει παιδιά τον έταξε στον Άη Γιώργη, τον προστάτη του χωριού και έτσι έως και σήμερα είναι στην κυριότητα της εκκλησίας. Η εκκλησία τον νοίκιαζε σε ανθρώπους που ήξεραν να τον δουλεύουν.
Το 1928 τον ανέλαβε ο Κωνσταντίνος Κελής, η καταγωγή του οποίου ήταν από το Κι
σλάμ της Μ. Ασίας. Εκεί γεννήθηκε και έζησε τα παιδικά του χρόνια, μαθαίνοντας τη δουλειά από τον πατέρα του, ο οποίος ήταν φημισμένος μυλωνάς. Το 1922 διώχθηκε από το Κισλάμ, ήρθε στη Σύμη και παντρεύτηκε την κυρία Σταματία με την οποία απέκτησε 6 παιδιά. Όταν ο μύλος έμεινε χωρίς μυλωνά, ο τότε πρόεδρος του χωριού, έχοντας ακούσει για τον κυρ Κωνσταντή, τον φώναξε να δουλέψει το μύλο. Εκτός από άλεσμα του σιταριού, ήξερε να συντηρεί το μύλο, τα πανιά και τις πέτρες.
Ο Μύλος είχε τρία πατώματα. Στο πρώτο ήταν ο σουφάς και το τζάκι, οπού εκεί μαγείρευαν, έτρωγαν και κοιμούνταν τα παιδιά. Στο δεύτερο πάτωμα έπεφτε το αλεύρι και στο τρίτο ήταν το χωνί, από το οποίο έριχναν το σιτάρι για να αλεστεί. Επίσης στο τρίτο πάτωμα κοιμόταν ο μυλωνάς με τη γυναίκα του. Ο μύλος ήταν με πανιά, τα οποία γύριζε ο αέρας και έτσι δινόταν ώθηση στις πέτρες, οι οποίες γύριζαν και άλεθαν το σιτάρι. Ο μυλωνάς παράλληλα τιμόνευε τις πέτρες με ένα μακρόστενο ξύλο, δεμένο με σχοινί, το οποίο έφτανε και στα τρία πατώματα, έτσι ώστε να βγαίνει ψιλό ή χοντρό το αλεύρι.
Ο αλευρόμυλος τροφοδοτούσε την Κρητηνία, τα Σιάννα, το Μαντρικό, τη Χάλκη και άλλα χωριά. Ο καθένας έφερνε το αλέσιμο (Σιτάρι που προοριζόταν για αλεύρι), με τα γαϊδούρια στο τρίτο πάτωμα από την πέτρινη σκάλα και ο μυλωνάς με τη σειρά του το ζύγιζε να δει πόσες οκάδες ήταν και να κρατήσει το μερτικό του. Στις 25 οκάδες κρατούσε τη μία. Αυτή ήταν η πληρωμή του μυλωνά ” το αλέστρι”, όπως το λέγανε, το οποίο μοιραζόταν με την εκκλησία. Από αυτό που του έμενε, ζούσε την οικογένεια του.
Στο δυνατό αέρα ο μύλος ήταν αρκετά επικίνδυνος, καθώς υπήρχε κίνδυνος να καταστραφούν τα πανιά ή να φύγουν οι πέτρες από τη θέση τους και να προκαλέσουν ζημιές στο χώρο ή ακόμα και ατυχήματα στην οικογένεια του. Έτσι το χειμώνα εγκατέλειπε εντελώς τον αλευρόμυλο και δούλευε το νερόμυλο, ο οποίος βρισκόταν στην Αμγουά, περίπου 3 χλμ έξω από το χωριό. Από το νερόμυλο δεν έχει απομείνει τίποτα. Με το πέρασμα του χρόνου και λόγω του ότι δε συντηρήθηκε, καταστράφηκε ολοσχερώς.
Στον πόλεμο του 1940, είχε απαγορευτεί η λειτουργία του μύλου. Ο κυρ Κωνσταντής όμως, ακούραστος έμενε ξάγρυπνος τα βράδια και άλεθε κρυφά το σιτάρι για να μπορεί να ζήσει την οικογένεια του. Όλα αυτά βέβαια έως ότου εγκαταστάθηκε η φάμπρικα στο χωριό και μπήκαν οι μηχανές στη ζωή μας.
Ο κυρ Κωνσταντής έφυγε από το χωριό το 1946 γιατί αρρώστησε και εγκαταστάθηκε στην πόλη της Ρόδου, όπου και έμεινε εως ότου πέθανε. Από τότε σταμάτησαν να γυρίζουν τα πανιά και οι πέτρες του ανεμόμυλου.
Από τον ανεμόμυλο δεν έμεινε τίποτα. Ελπίζουμε τα ερείπια του ανεμόμυλου να μη χαθούν κι αυτά ολοσχερώς, αλλά να φροντίσουμε όλοι γι τη συντήρηση ενός κτιρίου, που κάποτε το δούλευαν για να ζήσει το χωριό…
Φύσα αεράκι δυνατά, ο μύλος να γυρίσει
να αλέσει το σιτάρι μου, να μη με καθυστερήσει.
Να γυρίσω στα παιδιά μου με ανοιχτή την αγκαλιά μου
να ζυμώσω, να τα ψήσω και όλους να ευχαριστήσω.
Κάνω κουλούρια στα παιδιά, πρόσφορα στις γιαγιάδες
το πιο μεγάλο το όμορφο, θα πάει στους παπάδες.
Θα κάνω μπόλικα ψωμιά, για όλη την εβδομάδα
να τρώει η φαμελιά, καθώς και γω αντά,α.
(Καίτη Καραγιάννη)
Το αφιέρωμα αυτό, δημοσιεύθηκε επίσης στην εφημερίδα της Κρητηνίας, “Καστελεννά Μαντάτα”, το 2006.
Αρετή και αλκή, ρώμη και ιδανικές αναλογίες σώματος, δημοκηδία και ήθος, ωραιότητα και δημοκρατικό φρόνημα, ήταν τα κύρια γνωρίσματα των αθλητών όλης της Ελλάδος με πρώτους τους Ρόδιους Ολυμπιονίκες! (Θεοφάνης Μπογιάνος)
Το νησί της Ρόδου κατοικείται από ανθρώπους από το 10.000 π.χ. Έτσι παρακάτω, αναφέρονται συνοπτικά τα συμαντικότερα πρόσωπα και γεγονότα πριν τη γέννηση του Χριστού:
|
Hellas Blogs: Evia Blogs (Εύβοια) Kilkis Blogs (Κιλκίς) Evrytania Blogs (Ευρυτανία) Evros Blogs (Έβρος) Argolida Blogs (Αργολίδα) Samos Blogs (Σάμος) |