Τι να σάς πω..Στη δική μου περίπτωση, υπεύθυνες γι'αυτό είναι αποκλειστικάοι αναμνήσεις μου.
Ο Ιερός Ναός του Ευαγγελισμού στο κέντρο της Ρόδου είναι η πρώτη εκκλησία που είδα στη ζωή μου. Τεράστια, ψηλοτάβανη, επιβλητική, δίπλα στη θάλασσα, πολύ διαφορετική από όλες τις άλλες και πολύ κοντά στο σπίτι που μεγάλωσα. Εκεί θυμάμαι ότι είχα μεταλάβει για πρώτη φορά, όταν η γιαγιά μου με είχε πάει κάποια Κυριακή. Εκεί συνειδητοποίησα ότι ..δεν καταλάβαινα τα ελληνικά που έλεγε ο παπάς και οι ψάλτες. Εκεί έκανα επανάληψη στη γραμματική και στο συντακτικό των Αρχαίων Ελληνικών, διαβάζοντας τη Σύνοψη τα Χριστούγεννα πριν τις πανελλαδικές εξετάσεις. Εκεί είχα συγκινηθεί για πρώτη φορά σαν παιδάκι με τα σβησμένα φώτα και τον Εσταυρωμένο. Εκεί παντρεύτηκαν οι γονείς μου. Από εκεί αποχαιρέτησα και ξεπροβόδησα πολύ αγαπημένους ανθρώπους που δυστυχώς έφυγαν από κοντά μου, είτε πλήρεις ημερών είτε πολύ πρόωρα. Και έτσι πλέον έχω αποφασίσει ότι η Εκκλησία του Ευαγγελισμού.. ..είναι η 'δικιά μου'.
Άσχετα όμως με το τι συνδέει εμένα με τη μεγαλύτερη εκκλησία του νησιού, ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, είναι έτσι κι αλλιώς μία ιδιαίτερη εκκλησία για πολλούς άλλους λόγους. Μία εκκλησία που μόνο στη Ρόδο θα μπορούσε να υπάρχει και πουθενά αλλού.
Γι'αυτό, μη γελιέστε : Το Ιερό της, που δεν κοιτά στην Ανατολή - δεν συνέβη κατά λάθος.
ο Ι.Ν. Ευαγγελισμού κατά την Ιταλική Κατοχή, ως San GiovanniΎστερα από αρχαιολογικές ανασκαφές που είχαν πραγματοποιήσει στο σημερινό κέντρο της πόλης της Ρόδου οι Ιταλικές κατοχικές αρχές στα τέλη της δεκαετίας του 1920, εικάσθηκε ότι στο σημείο που σήμερα βρίσκεται ο Ευαγγελισμός είχε κτισθεί από τους Ιππότες ένας Καθολικός Ιερός Ναός που ήταν αφιερωμένος στον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή -ένας ναός που καταστράφηκε το 1856, επειδή το υπόγειό του χρησιμοποιείτο ως αποθήκη πυρομαχικών-. Με αυτήν την αφορμή, οι Ιταλοί κατακτητές αποφάσισαν να ανοικοδομήσουν ξανά την εκκλησία των Ευρωπαίων Ιπποτών και την εγκαινίασαν το φθινόπωρο του 1930.
Απόφαση συνεπέστατη με την ιταλική ιδεολογική βάση προκειμένου να 'αιτιολογείται' η κατοχή της Δωδεκανήσου : Οι Ιταλοί πρόβαλαν ότι η στρατιωτική κατοχή των νησιών μας δεν ήταν τίποτε άλλο παρά η φυσική ιστορική συνέχεια της παλαιότερης κατοχής των ευρωπαίων Ιπποτών, και με αυτήν την αφορμή, καθ'όλη τη διάρκεια της παραμονής τους στη Ρόδο, φρόντιζαν να αναδεικνύουν, να ανακαινίζουν αλλά και να επανοικοδομούν οποιοδήποτε κτήριο θύμιζε την παρουσία των προκατόχων τους. Άλλωστε, δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι κατά τη διάρκεια της Ιταλικής Κατοχής, οι αρχές είχαν φροντίσει να αγνοήσουν ή ακόμα και να καλύψουν με οικοδομικά υλικά της εποχής πάμπολλα μνημεία αναγόμενα χρονικά στα χιλιάδες χρόνια αρχαίου ελληνικού και βυζαντινού παρελθόντος, για ευνόητους λόγους.
ο τότε Μητροπολίτης Ρόδου Τιμόθεος μέσα στον Ευαγγελισμό, πριν την ορθόδοξη φιλοτέχνισή του, τα πρώτα χρόνια μετά την ΕνσωμάτωσηΤο 1947, με την απελευθέρωση και ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου με το σύγχρονο Ελληνικό Κράτος, τα διοικητικά κτήρια που είχε αφήσει πίσω της η Ιταλική Κατοχή στο κέντρο της πόλης θα εξυπηρετούσαν πλέον τις ελληνικές δημόσιες υπηρεσίες. Ήταν φυσικό επόμενο και ο επιβλητικός San Giovanni να εξυπηρετεί πια τις λατρευτικές ανάγκες της συντριπτικής πλειοψηφίας του ντόπιου ελληνορθόδοξου πληθυσμού.
Έτσι, η πάλαι ποτε καθολική εκκλησία αποδόθηκε στην Ιερά Μητρόπολη Ρόδου, χωρίς να μεταβληθεί η εξωτερική της όψη, με αποτέλεσμα η Ρόδος αλλά και η Ορθοδοξία γενικότερα, να αποκτήσουν την.. μοναδική ορθόδοξη εκκλησία που το Ιερό της "έβλεπε" στο Βορρά και όχι στην Ανατολή (!)
Πάντως, από γεωγραφική τουλάχιστον άποψη, αυτός ο περίεργος προσανατολισμός δεν είναι τελείως παράλογος : η Ορθόδοξη Εκκλησία στη Ρόδο ανέκαθεν υπαγόταν (και συνεχίζει να υπάγεται) στο Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης -δηλαδή 'στον Βορρά'-.
ο Ι. Ν. Ευαγγελισμού το 1952Η πραγματικά μοναδική ιστορία αυτής της εκκλησίας δεν θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστες τις αρχιτεκτονικές της γραμμές. Έτσι, ενώ κατά την Ιταλική Κατοχή είχε συγκερασθεί κατά τρόπο πρωτοποριακό ο γοτθικός ρυθμός με επιρροές της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, με την Απελευθέρωση των νησιών μας η πρωτοτυπία του παντρέματος Ανατολής και Δύσης συνεχίσθηκε :
Η 'ιδιοτροπία' του Ιερού που θα συνέχιζε να κοιτά προς Βορρά, πλαισιώθηκε με τη σκληρή δουλειά του εξ Ελλάδος Φώτη Κόντογλου, πατέρα της σύγχρονης ορθόδοξης αγιογραφίας, με βοηθό του τον καλύτερο μαθητή του, Ιωάννη Τερζή.
Οι εργασίες της αγιογράφησης μιας τόσο μεγάλης εκκλησίας δεν ήταν απλή υπόθεση. Η πρώτη πινελιά που άγγιξε τους πέτρινους άδειους γοτθικούς τοίχους φάνηκε το 1951 και ολοκληρώθηκε, ούτε λίγο ούτε πολύ, το 1961 -δέκα ολόκληρα χρόνια αργότερα.
ο αγιογράφος Φώτης Κόντογλου (όρθιος αριστερά) στον Ι.Ν. Ευαγγελισμού
Τα χρόνια πέρασαν και οι πινελιές του Κόντογλου έγιναν το μόνιμο εικαστικό φόντο σε πολύ σημαντικές στιγμές της ζωής πολλών από μας εδώ στο νησί.
Κι αυτές οι ίδιες πινελιές αποτέλεσαν τον απλό οδηγό του σύντομου διαφημιστικού της Χριστουγεννιάτικης συναυλίας της Μικτής Χορωδίας του Δήμου Ρόδου.
Όπως έγινε πέρσι, έτσι και φέτος η Μικτή Χορωδία του Δήμου Ρόδου σας περιμένει όλους στον Ι.Ν. του Ευαγγελισμού το Σάββατο 17 Δεκεμβρίου, στις 8 και μισή το βράδυ.
Η είσοδος είναι ελεύθερη.
ιδέα-κάμερα-μοντάζ : Γαβριήλ Χαρίτος -Νίκος Τζεδάκης
Χριστούγεννα ante portas λοιπόν... Χρόνια μας πολλά!
Σημείωση : Παρακαλώ , διαβάστε το σχόλιο-παρέμβαση του αναγνώστη "Σάββας ο Ρόδιος", ο οποίος παραθέτει και άλλες πληροφορίες σχετικά με τα ιστορικά γεγονότα που αφορούν την συγκεκριμένη ανάρτηση. Χαίρομαι ιδιαίτερα που αυτή η γωνιά του διαδικτύου αποτελεί αφορμή να γνωρίσουμε καλύτερα τα ιστορικά κτήρια που έχουμε στην πόλη μας. Ευχαριστώ τον "Σάββα τον Ρόδιο" που μάς βάζει στη διαδικασία να ψάξουμε περισσότερο το παρελθόν του τόπου μας.
Διαβάστε όλο το άρθρο στο "Αλλού κι αλλού" »
Μεταφράστε αυτό το άρθρο (Translate this article) »
